{"id":14052,"date":"2020-06-17T10:33:33","date_gmt":"2020-06-17T09:33:33","guid":{"rendered":"http:\/\/sudurras.fo\/?p=14052"},"modified":"2020-06-17T10:33:33","modified_gmt":"2020-06-17T09:33:33","slug":"bardust-um-raettin-at-fiska-kuving-a-vagsfirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=14052","title":{"rendered":"Bardust um r\u00e6ttin at fiska k\u00faving \u00e1 V\u00e1gsfir\u00f0i"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"603\" src=\"http:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/\u00c1-G\u00f8r\u00f0unum.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14053\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/\u00c1-G\u00f8r\u00f0unum.jpg 1000w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/\u00c1-G\u00f8r\u00f0unum-300x181.jpg 300w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/\u00c1-G\u00f8r\u00f0unum-768x463.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Arnfinnur Bjarkhamar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Eins og v\u00e1gbingar \u00e1 sinni heittu \u00e1 Tofta Regin at berjast fyri seg fyri at vinna okkum hagamarki\u00f0 su\u00f0ureftir og Lopransh\u00f3lm, so heittu teir fleiri \u00e1r seinni aftur \u00e1 ein sterkan mann, ein\u00a0b\u00f3ndason \u00far Toftum, t\u00e1 i\u00f0 r\u00e6ttindi\u00a0at fiska k\u00faving \u00e1 V\u00e1gsfir\u00f0i skuldi vinnast.<\/p>\n\n\n\n<p>Til agn n\u00fdttu hetlendingar k\u00faving, og teir l\u00f3gu oftani inni \u00e1 V\u00e1gsfir\u00f0i og fiska\u00f0u. Hetta v\u00f3ru v\u00e1gbingar ikki so gla\u00f0ir fyri. Tann\u00a0r\u00e6ttin \u00e1ttu v\u00e1gbingar sj\u00e1lvir, hildu teir. Eitt sindur av peningi gav ta\u00f0 eisini at fiska k\u00faving til fremmandu fiskiskipini, sum komu inn at keypa k\u00faving. Um hetta mundi \u00e1tti v\u00e1gbingar einki skip, fyrsta kom ikki fyrrenn \u00ed 1884, i\u00f0 var langbummarin \u201cKarin\u201d. Sluppin V\u00e1gbingur kom \u00ed 1892 og Johanna \u00ed 1894. S\u00ed\u00f0ani fyltust fj\u00f8r\u00f0urin av sluppum, skonnartum, sildab\u00e1tum og deksb\u00e1tum.<\/p>\n\n\n\n<p>Venda vit okkum aftur til langbummarin \u201cKarina\u201d, so er ein l\u00edtil s\u00f8ga um seinasta t\u00farin hj\u00e1 hesum skipi. \u00cd 1892 f\u00f3r langbummarin \u201cKarin\u201d av V\u00e1gi til fiskar\u00ed\u00a0 \u00e1 F\u00f8roya Banka. Teir noyddist\u00a0 inn\u00a0\u00e1 Vestmanna vi\u00f0 sj\u00fakum manni. Ma\u00f0urin doy\u00f0i stutt eftir. Eftir at hava veri\u00f0 \u00e1 Vestmanna hv\u00f8rvur \u201cKarin\u201d.\u00a0 \u00cd V\u00e1gi hev\u00f0i eingin fr\u00e6tt, at sj\u00fakur ma\u00f0ur var farin \u00ed land \u00ed Vestmanna. T\u00ed var hildi\u00f0, at \u00f8ll manningin var sj\u00f3l\u00e1tin. Men seinni\u00a0 komu bo\u00f0 su\u00f0ur, at Magnus Jacob Jacobsen, av Oyri \u00ed V\u00e1g, ein av manningini \u00e1 \u201cKarini\u201d, l\u00e1 grivin \u00ed Vestmanna.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00f3gv \u00e1r seinni setti familjan\u00a0ein minnisstein \u00e1 gr\u00f8vina. Fari\u00f0 var inn \u00ed Langadalar eftir\u00a0einum steini, hesin var so fingin umbor\u00f0 \u00e1 antin Mercur ella deksb\u00e1tin Leif og f\u00f8rdur nor\u00f0ur til Vestmanna. Solei\u00f0is fekk Magnus Jacob Jacobsen\u00a0ein minnisstein, me\u00f0an skipsfelagar hansara fingu v\u00e1ta gr\u00f8v.\u00a0Eftir Magnus sat einkja vi\u00f0 7 b\u00f8rnum, har ta\u00f0 elsta var 11 \u00e1r.<\/p>\n\n\n\n<p>Men aftur til bardagan um r\u00e6ttin at fiska k\u00faving \u00e1 V\u00e1gfir\u00f0i. <\/p>\n\n\n\n<p>Hetta, sum her skal sigast fr\u00e1 er fari\u00f0 fram eftir 1870, t\u00ed J\u00e1kup Dahl, Gamli \u00e1 G\u00f8r\u00f0unum nevndur, var farin at handla t\u00e1.\u00a0Avgj\u00f8rt var partanna millum, at \u00f3semjan skuldi avgerast vi\u00f0 gl\u00edming ella br\u00f3kat\u00f8kum. Tann parturin, sum vann, skuldi hava r\u00e6ttin at fiska k\u00faving. Hetlendingar settu ein st\u00f3ran og sterkan mann, sum teir nevndu Langi\u00a0 John og v\u00e1gbingar settu Poul Johan vi\u00f0 \u00d3sagar\u00f0, ein b\u00f3ndason \u00far Toftum, vi\u00f0 eyknavninum Fri\u00f0urin. Hann var ikki st\u00f3rur ma\u00f0ur \u00e1 v\u00f8kstri, men tiltikin sterkur og fimur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1\u00f0renn bardagan f\u00f3r Fri\u00f0urin inn \u00ed\u00a0 kramb\u00fa\u00f0ina hj\u00e1\u00a0Gamla \u00e1 G\u00f8r\u00f0unum at smakka s\u00e6r \u00e1, hann vildi styrkja seg \u00e1\u00f0renn bardagan.\u00a0J\u00e1kup vildi \u00ed fyrstu syftu ikki geva honum, men Fri\u00f0urin st\u00f3\u00f0 vi\u00f0 s\u00edtt, at fyrst skuldi hann hava upp \u00ed steypi\u00f0, \u00e1\u00f0renn\u00a0 hann f\u00f3r at takast vi\u00f0 hetlendingin. So var. V\u00e6l til passar f\u00f3r Fri\u00f0urin \u00fat aftur \u00far kramb\u00fa\u00f0ini, og ta\u00f0 var skj\u00f3tt, at hann og hetlendingurin v\u00f3r\u00f0u \u00e1fastir. Tey flestu hildu, at Langi John f\u00f3r at vinna, t\u00ed hann var tann v\u00e6l st\u00f8rri ma\u00f0urin. Men Fri\u00f0urin var so kvikur, at hann leyp inn undir beinini \u00e1 hetlendinginum og feldi hann. Har var einki at gera, hann var vi\u00f0 undirlutan. Poul Johan hev\u00f0i vunni\u00f0, og so var\u00f0 avgj\u00f8rt, at v\u00e1gbingar \u00e1ttu r\u00e6ttin at fiska k\u00faving \u00e1 V\u00e1gsfir\u00f0i.\u00a0 Solei\u00f0is sigur s\u00f8gan.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"378\" src=\"http:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image-9-1024x378.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14057\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image-9-1024x378.png 1024w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image-9-300x111.png 300w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image-9-768x283.png 768w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image-9.png 1090w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Her vi\u00f0 \u00d3sagar\u00f0\nb\u00fa\u00f0i Poul Johan og \u00ed b\u00fdlinginum longri vesturi, vi\u00f0 Kr\u00e1ir, var J\u00f3gvan \u00e1 M\u00fdri\nf\u00f8ddur. Her stendur eisini Tofta Regin, kanska tann sterkasti av \u00f8llum.<\/p>\n\n\n\n<p>Poul Johan, ella Poul Johan Jacobsen, i\u00f0 b\u00fa\u00f0i vi\u00f0 \u00d3sagar\u00f0, var\u00f0 alt\u00ed\u00f0 nevndur Fri\u00f0urin.\u00a0Hann var giftur vi\u00f0 Kristinu Jacobsd\u00f3ttir \u00far Hvalba.\u00a0 Fri\u00f0urin var f\u00f8ddur \u00ed Toftum \u00ed\u00a01827,\u00a0sonur Jacob Jacobsen, i\u00f0 var sonur R\u00e1dna b\u00f3nda. R\u00e1dni b\u00f3ndi var sostatt abbi Poul Johan vi\u00f0 \u00d3sagar\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Ein steinur l\u00e1 \u00ed Toftum, sum Fri\u00f0urin\nskuldi hava bori\u00f0 ni\u00f0an \u00far m\u00f8lini. Einafer\u00f0 steinurin skuldi flytast,\nm\u00e1tti&nbsp; tveir mans til at gera ta\u00f0.\nT\u00edverri er steinurin burtur \u00ed dag.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"531\" height=\"609\" src=\"http:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14056\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image-8.png 531w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image-8-262x300.png 262w\" sizes=\"auto, (max-width: 531px) 100vw, 531px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Hellurnar \u00e1 M\u00fdri<\/p>\n\n\n\n<p>Eitt anna\u00f0 d\u00f8mi um sterkar menn eru b\u00e1\u00f0ar hellurnar, i\u00f0 liggja vesturi \u00e1 M\u00fdri. S\u00f8gnin sigur, at hesar b\u00e1\u00f0ar hellurnar hevur J\u00f3gvan \u00e1 M\u00fdri bori\u00f0 nor\u00f0an \u00far haga. J\u00f3gvan \u00e1 M\u00fdri, J\u00f3gvan Thomassen, var f\u00f8ddur vi\u00f0 Kr\u00e1ir 1799 og\u00a0var giftir vi\u00f0 Biritu, d\u00f3ttir R\u00e1dna b\u00f3nda. Tey bygdu h\u00fasini \u00e1 M\u00fdri 1825.<\/p>\n\n\n\n<p>Eftir aldarskifti fiska\u00f0u bert tv\u00e6r hetlands-sluppur undir F\u00f8royum. Tann eina var \u201cWilliam Martin\u201d og hin\u00a0 \u201cButtercup\u201d.\u00a0 Tey seinastu \u00e1rini hesar b\u00e1\u00f0ar sluppir sigldu \u00fat fr\u00e1 Hetlandi, v\u00f3ru b\u00e6\u00f0i skipari og manning f\u00f8roysk. Seinasta \u00e1ri\u00f0 var 1908. Og sum so n\u00f3gvar hetlandssluppir frammanundan, enda\u00f0u b\u00e6\u00f0i \u201cWilliam Martin\u201d og \u201cButtercup\u201d \u00ed F\u00f8royum. <\/p>\n\n\n\n<p>.&nbsp;&nbsp; <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arnfinnur Bjarkhamar: Eins og v\u00e1gbingar \u00e1 sinni heittu \u00e1 Tofta Regin at berjast fyri seg fyri at vinna okkum hagamarki\u00f0 su\u00f0ureftir og Lopransh\u00f3lm, so heittu teir fleiri \u00e1r seinni aftur \u00e1 ein sterkan mann, ein\u00a0b\u00f3ndason \u00far Toftum, t\u00e1 i\u00f0 r\u00e6ttindi\u00a0at fiska k\u00faving \u00e1 V\u00e1gsfir\u00f0i skuldi vinnast. Til agn n\u00fdttu hetlendingar k\u00faving, og teir l\u00f3gu oftani [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":14053,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[42,1],"tags":[],"class_list":["post-14052","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-folksoga","category-tidindi"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-28 21:32:09","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14052","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14052"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14052\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}