{"id":1754,"date":"2018-01-02T20:57:43","date_gmt":"2018-01-02T20:57:43","guid":{"rendered":"http:\/\/sudurras.fo\/?p=1754"},"modified":"2018-01-03T11:10:47","modified_gmt":"2018-01-03T11:10:47","slug":"gott-nyggjar-fra-einum-namsfrodingi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=1754","title":{"rendered":"Gott n\u00fdggj\u00e1r fr\u00e1 einum n\u00e1msfr\u00f8\u00f0ingi"},"content":{"rendered":"<p>T\u00e1 USA f\u00f3r upp\u00ed seinna heimsbardaga, var hetta startskoti\u00f0 til eina risa kollvelting \u00e1 arbei\u00f0smarkna\u00f0num og \u00ed moderna\u00f0a familjumynstrinum.<\/p>\n<p><!--more--><br \/>\nT\u00e1 risast\u00f3ra landi\u00f0 \u00ed vestri, sendi flestu arbei\u00f0sf\u00f8rar mans yvirum hav, at str\u00ed\u00f0ast saman vi\u00f0 s\u00ednum sameindu, st\u00f3\u00f0u fabrikkirnar heima t\u00f3mar, t\u00ed arbei\u00f0smegin var \u00ed kr\u00edggj.<\/p>\n<p>Ein fyritreyt fyri, at leikluturin hj\u00e1 USA skuldi gera mun var, at ovurst\u00f3ra framlei\u00f0sluorkan \u201cover there\u201d koyrdi vi\u00f0 fullari kraft, annar var bara ein spurningur um t\u00ed\u00f0, \u00e1\u00f0renn herna\u00f0armegin misti orku, vegna trot \u00e1 \u00fatger\u00f0 og l\u00f3\u00f0ur.<\/p>\n<p>Loysnin var, at konuf\u00f3lkini t\u00f3ku yvir og hildu \u00ed\u00f0na\u00f0inum \u00ed gongd gj\u00f8gnum kr\u00edggjs\u00e1rini.<\/p>\n<p>\u00cd byrjanini, v\u00f3ru ta\u00f0 yngri \u00f3giftar kvinnur sum arbeiddu innan \u00ed\u00f0na\u00f0in, men t\u00e1 kr\u00edggi enda\u00f0i, og verksmi\u00f0urnar aftur f\u00f3ru at framlei\u00f0a bilar, k\u00f8lisk\u00e1p og vaskimaskinur, hildu n\u00f3gvar av hesum kvinnunum \u00e1fram \u00e1 arbei\u00f0smarkna\u00f0inum og sj\u00e1lvt um t\u00e6r vi\u00f0 t\u00ed\u00f0ini fingu mann og b\u00f8rn, so valdu fleiri og fleiri at s\u00f8kja s\u00e6r arbei\u00f0i uttanfyri heimi\u00f0.<\/p>\n<p>Europa var hart rakt aftan\u00e1 kr\u00edggi, men vi\u00f0 g\u00f3\u00f0ari hj\u00e1lp og \u00edbl\u00e1stri fr\u00e1 USA, lyfti Europa seg \u00far \u00f8skuni og eisini her f\u00f3ru hj\u00f3lini so vi\u00f0 og vi\u00f0 aftur at mala.<\/p>\n<p>Eisini her \u00ed okkara parti av heiminum v\u00f3ru kvinnurnar avgerandi fyri at hettar gj\u00f8rdist veruleiki og bleiv ta\u00f0 alt meira vanligt, at kvinnur arbeiddu \u00fati.<br \/>\nHettar r\u00e1ki\u00f0 spjaddi seg eisini til nor\u00f0urlond og til d\u00f8mis \u00ed Danmark, v\u00f3ru helvtin av giftum kvinnunum \u00ed 1970 \u00e1 arbei\u00f0smarkna\u00f0inum<\/p>\n<p>Ta\u00f0, at arbei\u00f0smegin vaks vi\u00f0 hesi uml 25%, setti fer\u00f0 \u00e1 framlei\u00f0sluna og lyfti b\u00faskapin \u00f3metaliga n\u00f3gv. Vegakervi\u00f0 vaks, f\u00f3lk h\u00f8vdu fleiri pengar og t\u00e6nastur blivu \u00fatbygdar. V\u00e6lfer\u00f0arstaturin var skaptur.<\/p>\n<p>Men hvussu bar ta\u00f0 til, at k\u00f3nur og serliga mammur, h\u00f8vdu fr\u00e6lsi at velja millum at vera heimaarbei\u00f0andi ella at arbei\u00f0a \u00fati?<\/p>\n<p>J\u00fa, ta\u00f0 var t\u00ed vit \u00ed \u00f8llum hesum b\u00faskaparliga v\u00f8kstri, h\u00f8vdu ein b\u00f3lk av menniskjum, sum h\u00f8vdu til uppg\u00e1vu, at menna b\u00f8rnunum, me\u00f0an foreldrini g\u00f3\u00f0u s\u00edtt \u00edkast til samfelagsv\u00f8ksturin.<\/p>\n<p>Hetta v\u00f3ru starvsf\u00f3lk \u00ed teimum barnag\u00f8r\u00f0um sum v\u00f3ru bygdir \u00ed hesum t\u00ed\u00f0arskei\u00f0i, fyri at n\u00f8kta tann veksandi t\u00f8rvin sum n\u00fdggja b\u00faskapar- og familjumynstri\u00f0 skapti.<\/p>\n<p>Og uttan hesu stovnslei\u00f0arar, pedagogar og hj\u00e1lparf\u00f3lk var hesin v\u00f8kstur, og harvi\u00f0 eisini okkara moderna\u00f0a v\u00e6lfer\u00f0arsamfelag, sn\u00f8gt sagt ein \u00f3m\u00f8guligheit!<br \/>\nN\u00fa \u00e1 d\u00f8gum, er tali\u00f0 \u00e1 \u00fatiarbei\u00f0andi kvinnum n\u00f3gv h\u00e6gri og fyri n\u00f3gv er ta\u00f0, at sleppa til arbei\u00f0is, ein l\u00edvsney\u00f0ug fyritreyt fyri at f\u00e1a endarnir at r\u00f8kka saman.<\/p>\n<p>N\u00fa endar j\u00f3laferian og sk\u00falanir byrja aftur.<\/p>\n<p>\u00cd tv\u00e6r vikur hevur KAF lati\u00f0 verkfallskassan hj\u00e1 F\u00f8roya Pedagogfelag bl\u00f8\u00f0a, v\u00e6lvitandi at hesa t\u00ed\u00f0 \u00e1 \u00e1rinum eru flestu dagstovnar vanliga stongdir og familjunar hava tiki\u00f0 \u00e1lit til hettar, vi\u00f0 t.d. at taka feriu millum j\u00f3l og n\u00fdggj\u00e1r ella at avsp\u00e1ka hesar dagarnar og t\u00ed hevur verkbanni\u00f0 hj\u00e1 KAF haft l\u00edtla og ongan t\u00fddning fyri familjurnar hesa t\u00ed\u00f0ina.<\/p>\n<p>Men n\u00fa er st\u00f8\u00f0an ein onnur og gerandisdagur er aftur.<\/p>\n<p>Og ta\u00f0 er avgj\u00f8rt ikki, t\u00ed eg vil familjunum naka\u00f0 ringt, og eg orsaka bara beinaveg fyri ta\u00f0 sum kemur n\u00fa, men eg v\u00f3ni so innarliga at verkbanni\u00f0 fer at merkjast hart og brutalt fr\u00e1 n\u00fa av!<\/p>\n<p>B\u00e6\u00f0i f\u00edggjarliga og \u00ed mun til arbei\u00f0smarkna\u00f0in. V\u00f3nandi ikki so illa \u00ed heimunum runt landinum, men mest hj\u00e1 arbei\u00f0sgevarum, \u00ed\u00f0na\u00f0inum og kommununum.<br \/>\nN\u00fa hava vit \u00ed fleiri f\u00f8rum hoyrt, hvussu l\u00edvsney\u00f0ug limir hj\u00e1 Pedagogfelagnum eru fyri almannaverki\u00f0 og n\u00fa fara vit v\u00f3nandi eisini at merkja hvussu l\u00edvsney\u00f0ug hesir limir eru fyri f\u00f8royska b\u00faskapin.<\/p>\n<p>T\u00ed solei\u00f0is sum vit hava skr\u00fava\u00f0 okkara b\u00faskap og samfelag saman, so eru vit l\u00edvsney\u00f0ug, og ta\u00f0 er upp\u00e1 t\u00ed\u00f0ina, at vit f\u00e1a vir\u00f0ing fyri okkara arbei\u00f0i og f\u00e1a ta l\u00f8nina vit hava uppibori\u00f0.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jakob Skaaning<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00e1 USA f\u00f3r upp\u00ed seinna heimsbardaga, var hetta startskoti\u00f0 til eina risa kollvelting \u00e1 arbei\u00f0smarkna\u00f0num og \u00ed moderna\u00f0a familjumynstrinum.<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":1755,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lesarin-skrivar"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-24 04:44:07","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1754"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1754\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1755"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}