{"id":18327,"date":"2021-06-10T19:15:18","date_gmt":"2021-06-10T18:15:18","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=18327"},"modified":"2021-06-10T19:15:20","modified_gmt":"2021-06-10T18:15:20","slug":"nyggj-kostrad-fra-folkaheilsuradnum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=18327","title":{"rendered":"N\u00fdggj kostr\u00e1\u00f0 fr\u00e1 F\u00f3lkaheilsur\u00e1\u00f0num"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"493\" height=\"699\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-18328\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-2.png 493w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/image-2-212x300.png 212w\" sizes=\"auto, (max-width: 493px) 100vw, 493px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u00f0 st\u00f8\u00f0i \u00ed greiningum av kostvanum hj\u00e1 f\u00f8royingum \u00ed st\u00f3ru f\u00f3lkaheilsukanningini<em>Hvussu hevur t\u00fa ta\u00f0?<\/em>, s\u00edggja vit ein t\u00f8rv \u00e1 at varpa lj\u00f3s \u00e1 kost og eru t\u00ed farin \u00ed holt vi\u00f0 at gera n\u00fdggj kostr\u00e1\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanningin v\u00edsir, at ta\u00f0, sum vit halda, kanska ikki alt\u00ed\u00f0 er solei\u00f0is \u00ed veruleikanum, t.d. hava vit hildi\u00f0, at f\u00f8royingar eta n\u00f3gvan fisk, men kanningin v\u00edsir, at fiskur liggur v\u00e6l aftan fyri kj\u00f8t \u00e1 listanum yvir d\u00f8gur\u00f0amat, me\u00f0an vit eta n\u00f3gv meira kj\u00f8t enn r\u00e1\u00f0iligt er. Eisini v\u00edsir kanningin, at vit eta alt ov l\u00edti\u00f0 gr\u00f8nmeti.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanningarnar v\u00edsa harafturat, at yvirvekt og fiti eru ein vaksandi trupulleiki \u00ed F\u00f8royum. 62% av f\u00f8royingum hava eitt BMI oman fyri 25, og tali\u00f0 av teimum vi\u00f0 \u00f3gvusligari yvirvekt (BMI &gt;30) er eisini vaksandi. T\u00ed er umr\u00e1\u00f0andi at varpa lj\u00f3s \u00e1 g\u00f3\u00f0ar og sunnar kostvanar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Almennu kostr\u00e1\u00f0ini<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kostr\u00e1\u00f0ini taka st\u00f8\u00f0i \u00ednor\u00f0urlendsku&nbsp;kostr\u00e1\u00f0unum, sum eru samansett av einum nor\u00f0urlendskum toymi av serfr\u00f8\u00f0ingum. Vit hava f\u00f8royska\u00f0 r\u00e1\u00f0ini og taka t\u00ed eisini st\u00f8\u00f0i \u00ed t\u00ed f\u00f8roysku mentanini og avbj\u00f3\u00f0ingunum \u00ed matvanunum hj\u00e1 f\u00f8royingum. Til hetta arbei\u00f0i\u00f0 hava vit br\u00fakt b\u00e6\u00f0i kostfr\u00f8\u00f0ingar og m\u00e1lfr\u00f8\u00f0ingar.<br><br>Bo\u00f0ini \u00ed kostr\u00e1\u00f0unum eru millum onnur hesi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>et n\u00f3gv meira gr\u00f8nmeti og frukt<\/li><li>et minni kj\u00f8t og meira fisk og bj\u00f8lgfruktir<\/li><li>et fullkornsr\u00edkan mat<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Bj\u00f8lgfruktin hevur ikki veri\u00f0 so vanlig \u00ed f\u00f8roysku matmentanini, og ta\u00f0 ver\u00f0ur spennandi at f\u00e1a meira av hesum \u00ed okkara matger\u00f0 \u00ed F\u00f8royum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kostr\u00e1\u00f0 og umhv\u00f8rvi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Eins og onnur lond hava vit valt at taka umhv\u00f8rvisliga sj\u00f3narhorni\u00f0 vi\u00f0 \u00ed kostr\u00e1\u00f0ini og v\u00edsa \u00e1, hvussu vit kunnu vera umhv\u00f8rvisvinarlig, t\u00e1 i\u00f0 vit velja, hvat vit eta. Alt, sum vit eta og drekka, hevur st\u00f3ran t\u00fddning fyri umhv\u00f8rvi\u00f0. Hetta kemst av, at framlei\u00f0slan av matv\u00f8rum elvir til \u00fatl\u00e1t av vakstrah\u00fasgassi, og kallast hetta matv\u00f8rukolevnisf\u00f3taspor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kostvanar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u00f0 er umr\u00e1\u00f0andi at hava g\u00f3\u00f0ar kostvanar. Vanar ver\u00f0a lagdir t\u00ed\u00f0liga \u00ed l\u00edvinum, og er ta\u00f0 umr\u00e1\u00f0andi, at g\u00f3\u00f0ir kostvanar ver\u00f0a lagdir \u00ed b\u00f8rnini. T\u00ed fara vit at byrja vi\u00f0 at fara \u00fat \u00e1 stovnar og sk\u00falar at grei\u00f0a fr\u00e1 kostr\u00e1\u00f0unum og koma vi\u00f0 hugskotum til, hvussu vit bor\u00f0rei\u00f0a vi\u00f0 heilsug\u00f3\u00f0um mati, sum tekur st\u00f8\u00f0i \u00ed n\u00fdggju r\u00e1\u00f0unum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Almennu kostr\u00e1\u00f0ini \u2013 g\u00f3\u00f0 fyri heilsuna og umhv\u00f8rvi\u00f0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kostr\u00e1\u00f0ini vi\u00f0 heitinum \u201cAlmennu kostr\u00e1\u00f0ini \u2013 g\u00f3\u00f0 fyri heilsuna og umhv\u00f8rvi\u00f0\u201d eru t\u00f8k sum faldari og plakat \u00e1 okkara heimas\u00ed\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.folkaheilsa.fo\/ti%C3%B0indi\/nyggj-kostra%C3%B0\">https:\/\/www.folkaheilsa.fo\/ti%C3%B0indi\/nyggj-kostra%C3%B0<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vi\u00f0 st\u00f8\u00f0i \u00ed greiningum av kostvanum hj\u00e1 f\u00f8royingum \u00ed st\u00f3ru f\u00f3lkaheilsukanninginiHvussu hevur t\u00fa ta\u00f0?, s\u00edggja vit ein t\u00f8rv \u00e1 at varpa lj\u00f3s \u00e1 kost og eru t\u00ed farin \u00ed holt vi\u00f0 at gera n\u00fdggj kostr\u00e1\u00f0. Kanningin v\u00edsir, at ta\u00f0, sum vit halda, kanska ikki alt\u00ed\u00f0 er solei\u00f0is \u00ed veruleikanum, t.d. hava vit hildi\u00f0, at f\u00f8royingar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":18328,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tidindi"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-24 11:53:07","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18327"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18327\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}