{"id":28713,"date":"2024-02-20T07:04:01","date_gmt":"2024-02-20T07:04:01","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=28713"},"modified":"2024-02-20T07:04:02","modified_gmt":"2024-02-20T07:04:02","slug":"tidargrein-gron-bla-og-sidsogulig-oki-eiga-at-verjast-framyvir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=28713","title":{"rendered":"T\u00ed\u00f0argrein: Gr\u00f8n, bl\u00e1 og si\u00f0s\u00f8gulig \u00f8ki eiga at verjast framyvir"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"934\" height=\"846\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Torshavn-kortal.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-28714\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Torshavn-kortal.png 934w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Torshavn-kortal-300x272.png 300w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Torshavn-kortal-768x696.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00f3gv kjak hevur seinastu t\u00ed\u00f0ina veri\u00f0 um sta\u00f0setingina av n\u00fdggjari Argja kirkju vi\u00f0 Sand\u00e1. Undirskriftainnsavning hevur veri\u00f0 at m\u00f3tm\u00e6la byggingini. M\u00f3tm\u00e6lisb\u00f3lkur er \u00e1 Facebook vi\u00f0 heitinum \u201cVar\u00f0veiti\u00f0 fr\u00ed\u00f8ki\u00f0 vi\u00f0 Sand\u00e1\u201d. \u00c1hugafelagi\u00f0 \u201cN\u00e1tt\u00farufylkingin &#8211; Sand\u00e1 at frama\u201d er stovna\u00f0. Felagsskapurin \u201cHavnar hugni\u201d hevur m\u00f3tm\u00e6lt byggingini. O.s.fr.<\/p>\n\n\n\n<p>Hetta minnir n\u00f3gv um kjaki\u00f0, i\u00f0 \u00e1\u00f0ur hevur veri\u00f0 um hvat ni\u00f0aru Hoydalar skulu br\u00fakast til. Undir yvirskriftini \u201cHoydalar \u2013 sj\u00e1lvandi fr\u00ed\u00f8ki alt sum ta\u00f0 er\u201d skriva\u00f0i eg \u00ed 2017 hesi or\u00f0 &#8211; send Mentam\u00e1lar\u00e1\u00f0num og Sosialinum:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cUm n\u00f8kur \u00e1r ver\u00f0ur einki studentask\u00falavirksemi longur \u00ed Hoyd\u00f8lum. T\u00ed ver\u00f0ur spurt hvat \u00f8ki\u00f0 skal n\u00fdtast til framyvir.<\/p>\n\n\n\n<p>Talan er um eitt ta\u00f0 vir\u00f0ismesta \u00f8ki\u00f0 \u00ed \u00f8llum landinum, og sum vera man er st\u00f3rt tr\u00fdst at sleppa at n\u00fdta hetta \u00f8ki\u00f0 til eitthv\u00f8rt vinnuligt ella alment virksemi. T\u00f3, \u00ed s\u00ed\u00f0sta enda vil hetta \u00f8ki\u00f0 hava allarst\u00f8rst vir\u00f0i, um ta\u00f0 ikki ver\u00f0ur fylt vi\u00f0 arbei\u00f0spl\u00e1ssum. J\u00fa minni arbei\u00f0i, tess betri r\u00fam fyri fr\u00edt\u00ed\u00f0araktivitetum og nat\u00farupplivingum. \u00d8ki\u00f0 liggur mitt millum T\u00f3rshavn og Hoyv\u00edk, so t\u00edggjut\u00fasundtals f\u00f3lk vilja f\u00e1a \u00e1g\u00f3\u00f0an av hesum \u00f8ki.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00edn \u00e1heitan \u00e1 havnarf\u00f3lk skal t\u00ed vera: veri\u00f0 dj\u00f8rv og lati\u00f0 ikki Hoydalar \u2013 hv\u00f8rki Ovaru, Mi\u00f0- ella Ni\u00f0aru Hoydalar (mis)n\u00fdtast til arbei\u00f0spl\u00e1ss. Ta\u00f0 er t\u00f8rvur \u00e1 hesum st\u00f3ra, relativt \u00f3brotna, fr\u00ed\u00f8kinum millum F\u00f8roya st\u00f8rsta og skj\u00f3tt n\u00e6stst\u00f8rsta b\u00fasta\u00f0a\u00f8ki. Og hesi b\u00fasta\u00f0a\u00f8ki hava uppibori\u00f0 tann mikla \u201dpositiva eksternalitetin\u201d, i\u00f0 eitt sl\u00edkt fr\u00ed\u00f8ki vil vi\u00f0f\u00f8ra. Hetta skapar \u00ed s\u00ed\u00f0sta enda n\u00f3gv st\u00f8rri \u00e1g\u00f3\u00f0a fyri b\u00fasta\u00f0a\u00f8kini enn onkur hissini arbei\u00f0spl\u00e1ss. Arbei\u00f0spl\u00e1ssini kunnu l\u00e6ttliga leggjast onkra a\u00f0rasta\u00f0ni, men Hoydalar er eitt eind\u00f8mi.<\/p>\n\n\n\n<p>Lati\u00f0 ikki peningaligan l\u00f8tuvinning t\u00f8la, men hugsi\u00f0 um tey komandi 20, 50, 100 \u00e1rini.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00edn hugbur\u00f0ur til at byggja vi\u00f0 Sand\u00e1 fylgir j\u00fast somu linju. Heldur enn at byggja \u00e1 fr\u00ed\u00f8kinum vi\u00f0 Sand\u00e1, eigur sum minst &#8211; helst einki &#8211; at ver\u00f0a bygt \u00e1 hesum \u00f8ki. Grundgevingin er j\u00fast tann sama, i\u00f0 eg f\u00f8ri fram vi\u00f0v\u00edkjandi Hoyd\u00f8lum \u00ed 2017. Eg kundi skriva\u00f0 sama br\u00e6v sum t\u00e1 og skift \u201cHoydalar\u201d \u00fat vi\u00f0 \u201cSand\u00e1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f3 skrivi eg her eina munandi longri t\u00ed\u00f0argrein fyri at undirbyggja hesi sj\u00f3narmi\u00f0, t\u00ed vi\u00f0 fatan Descartes l\u00fdsa vit ikki heimin vit s\u00edggja, men s\u00edggja tann heim, vit kunnu l\u00fdsa. Vi\u00f0 \u00f8\u00f0rum or\u00f0um s\u00edggja vit ikki til fulnar teir m\u00f8guleikar, i\u00f0 eru \u00ed gr\u00f8num \u00f8kjum sum Sand\u00e1 og Hoyd\u00f8lum, fyrr enn vit hava hugt\u00f8kini til at l\u00fdsa hesar m\u00f8guleikar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bl\u00e1 og gr\u00f8n \u00f8ki<\/p>\n\n\n\n<p>Samfelagi\u00f0 broytist, og hetta kann l\u00fdsast vi\u00f0 n\u00f3gvum ymiskum hugt\u00f8ksp\u00f8rum, i\u00f0 seta or\u00f0 \u00e1 gongdina. Moderna\u00f0a samfelagi\u00f0 ver\u00f0ur seinmoderna\u00f0. Framlei\u00f0slusamfelagi\u00f0 ver\u00f0ur<br>eitt t\u00e6nastusamfelag. Materialistiska samfelagi\u00f0 ver\u00f0ur postmaterialistiskt. Ynski\u00f0 um v\u00f8kstur ver\u00f0ur avloyst av einum ynski um javnv\u00e1g &#8211; b\u00e6\u00f0i kropsliga, s\u00e1larliga og umhv\u00f8rvisliga. Ikki er n\u00f8ktandi bert at hugsa um samfelagi\u00f0 \u00ed dag, men hugsast skal eisini um hvussu samfelagi\u00f0 skal mennast komandi 20, 50, 100 \u00e1rini. Vit vita ikki hvussu samfelagi\u00f0 fer at broytast og hv\u00f8rjir t\u00f8rvir ver\u00f0a \u00ed framt\u00ed\u00f0ini, men vit vita, at samfelagsbroytingar henda alsamt skj\u00f3tari og at umhv\u00f8rvisvernd er naka\u00f0, i\u00f0 fer at vinda alsamt meiri upp \u00e1 seg. Vit eru framvegis bert \u00ed byrjanini av \u201cgr\u00f8na r\u00e1kinum\u201d, i\u00f0 vi\u00f0 t\u00ed\u00f0ini kann hugsast at gerast ein \u201cgr\u00f8n kollvelting\u201d. Livst so spyrst.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd \u00f8llum hesum broytast kr\u00f8vini eisini til hvussu samfelagi\u00f0 skal innr\u00e6ttast. Minni pl\u00e1ss (r\u00fam) eigur at setast av til framlei\u00f0slu, me\u00f0an meiri pl\u00e1ss eigur at setast av til t\u00e6nastur. Men harumframt er t\u00f8rvurin vaksandi \u00e1 rekreativum \u00f8kjum av ymiskum slagi &#8211; vi\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00edtr\u00f3ttarligum, mentanarligum og nat\u00farligum m\u00f8guleikum. \u00cd \u00f8llum hesum f\u00e1a gr\u00f8nu og bl\u00e1u \u00f8kini ein vaksandi t\u00fddning.<\/p>\n\n\n\n<p>Gr\u00f8n \u00f8ki ver\u00f0a definera\u00f0 sera ymiskt &#8211; fr\u00e1 landi til land; fr\u00e1 b\u00fdi til b\u00fd &#8211; men sum heild skulu tey skiljast sum st\u00f8rri samanhangandi \u00f8ki inni \u00ed ella upp at b\u00fdar\u00f8kjum, i\u00f0 eru l\u00e6tt atkomulig hj\u00e1 almenninginum. Sostatt eru hagi beint omanfyri og fj\u00f8ra beint ni\u00f0anfyri b\u00fdar\u00f8ki eisini at meta sum gr\u00f8n \u00f8ki, t\u00f3 at fj\u00f8ru\u00f8ki ofta ver\u00f0a umtala\u00f0 sum bl\u00e1 \u00f8ki. Bl\u00e1 \u00f8ki kunnu eisini vera \u00f8ki vi\u00f0 st\u00f3rar \u00e1ir og v\u00f8tn, t.d. Toftavatns\u00f8ki\u00f0 vi\u00f0 Runav\u00edk. \u00cd F\u00f8royum eru gr\u00f8n og bl\u00e1 \u00f8ki ofta samanfallandi.<\/p>\n\n\n\n<p>Havnin er sett saman av trimum \u201cbygdum\u201d, og millum hesar bygdir eru eisini t\u00fd\u00f0andi gr\u00f8nir k\u00edlar: Millum Argir og T\u00f3rshavn er Sand\u00e1\u00f8ki\u00f0, i\u00f0 lutv\u00edst er lagt til gr\u00f8nt fr\u00ed\u00f8ki (til AB-v\u00f8llin), men \u00ed framt\u00ed\u00f0ini kann strekkjast heilt ni\u00f0an til Nor\u00f0asta Horn og v\u00ed\u00f0ari ni\u00f0an \u00ed Havnardal. Millum T\u00f3rshavn og Hoyv\u00edk eru Hoydalar, i\u00f0 harumframt er v\u00ed\u00f0ka\u00f0 vi\u00f0 fj\u00f8ru\u00f8kinum fr\u00e1 Bo\u00f0anesi su\u00f0ur til Skansan, t\u00f3 at eitt petti er lagt til vinnu\u00f8ki. T\u00f3rshavn hevur sostatt tv\u00e6r t\u00fd\u00f0andi nat\u00farg\u00e1vur, i\u00f0 eiga at ver\u00f0a var\u00f0veittar sum rey\u00f0agull. Megnar T\u00f3rshavn at var\u00f0veita hesar gr\u00f8nu k\u00edlar, samstundis sum eitt gr\u00f8nt belti ver\u00f0ur lagt rundan um verandi b\u00fdar\u00f8ki, fara borgarar \u00ed b\u00fdnum at hava serstakliga g\u00f3\u00f0ar nat\u00fart\u00e6nastur, i\u00f0 onnur fara at misunna teimum.<\/p>\n\n\n\n<p>Umvent s\u00edggja vit \u00ed Klaksv\u00edk, at fyrrverandi gr\u00f8ni k\u00edlin millum Bor\u00f0arv\u00edk og V\u00e1gna n\u00fa n\u00e6rum er fult bygdur, og at \u00e6tlanir eisini eru at byggja \u00e1 seinastu gr\u00f8nu \u00f8kini. T\u00e1 ver\u00f0a sera f\u00e1 og sm\u00e1 gr\u00f8n \u00f8ki inni \u00ed b\u00fdnum, t\u00f3 at st\u00f3r gr\u00f8n\/bl\u00e1 \u00f8ki sj\u00e1lvandi eru vi\u00f0 Bor\u00f0oyarv\u00edk. \u00cd baks\u00fdni er &#8211; eftir m\u00ednum tykki &#8211; sera spell, at klaksv\u00edkingar ikki valdu at var\u00f0veita gr\u00f8na k\u00edlan millum eystur- og vesturb\u00fdin.<\/p>\n\n\n\n<p>Nat\u00faran er vir\u00f0ismikil \u00ed s\u00e6r sj\u00e1lvari<\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u00f0 er \u00ed hesum samanhangi, at m\u00f3tm\u00e6li\u00f0 \u00edm\u00f3ti sta\u00f0setingini av n\u00fdggjari kirkju vi\u00f0 Sand\u00e1 skal s\u00edggjast. Seinast \u00ed 20. \u00f8ld hev\u00f0i ta\u00f0 helst veri\u00f0 ein sj\u00e1lvs\u00f8gd sta\u00f0seting, men t\u00ed\u00f0irnar eru broyttar n\u00f3gv seinastu \u00e1rat\u00edggini. Populert sagt eru f\u00f3lk sum heild vor\u00f0in meiri \u201cgr\u00f8n\u201d og leggja sostatt st\u00f8rri vir\u00f0i \u00ed gr\u00f8n og bl\u00e1 \u00f8ki.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f3ast ta\u00f0 kanska hev\u00f0i veri\u00f0 r\u00e6tt at sta\u00f0sett n\u00fdggju Argja kirkju vi\u00f0 Sand\u00e1 \u00ed 90\u2019unum, er ta\u00f0 ikki solei\u00f0is \u00ed dag. \u00cd dag er f\u00f3lkakrav um at var\u00f0veita samanhangandi gr\u00f8n og bl\u00e1 \u00f8ki. Sand\u00e1 er bert eitt d\u00f8mi um hetta, Hoydalar eitt anna\u00f0. Kring landi\u00f0 gerast \u00edb\u00fagvar og kommunur alsamt meiri varug vi\u00f0 at gr\u00f8n og bl\u00e1 \u00f8ki &#8211; og samanfellandi gr\u00f8n\/bl\u00e1 \u00f8ki &#8211; eru av fram\u00far vir\u00f0i fyri lokalsamfelagi\u00f0 og \u00ed veruleikanum eru ein n\u00f3gv st\u00f8rri atdr\u00e1ttarmegi fyri v\u00e6ll\u00f8ntar skattaborgarar enn \u00eddna\u00f0ar\u00f8ki eru.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd \u00eddna\u00f0arsamfelagnum fluttu f\u00f3lk \u00ed h\u00f3patali til \u00eddna\u00f0ar\u00f8kini &#8211; og bygdu gjarna h\u00fas s\u00edni upp at \u00eddna\u00f0ar\u00f8kjunum. \u00cd dag m\u00f3tm\u00e6la f\u00f3lk, um \u00eddna\u00f0ur ver\u00f0ur bygdur upp at teirra b\u00fast\u00f8\u00f0um, t\u00ed hetta er vi\u00f0 til at gera b\u00fasta\u00f0a\u00f8ki\u00f0 minni attraktivt. Samstundis eru b\u00fasta\u00f0ir, i\u00f0 liggja upp at nat\u00farv\u00f8krum gr\u00f8num og bl\u00e1um \u00f8kjum vor\u00f0nir serstakliga vir\u00f0ismiklir &#8211; serliga um teir harumframt hava gott \u00fats\u00fdni og g\u00f3\u00f0an s\u00f3largang.<\/p>\n\n\n\n<p>Nat\u00faran hevur heilt einfalt eitt risast\u00f3rt vir\u00f0i fyri okkum menniskju. Hugbur\u00f0urin \u201cnaturen det billige skidt\u201d hoyrir heilt einfalt ikki heima n\u00fa \u00e1 d\u00f8gum, men er ein leivd fr\u00e1 mi\u00f0skei\u00f0is \u00ed 20. \u00f8ld, t\u00e1 materialistiska \u00eddna\u00f0arsamfelagi\u00f0 var \u00ed h\u00e6ddini. Nat\u00faran er ikki bert eitt tilfeingi, i\u00f0 vit skulu gagnn\u00fdta. Nat\u00faran er ein t\u00e6nastuveitari, i\u00f0 vit mugu var\u00f0veita \u00e1 bur\u00f0ardyggan h\u00e1tt.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ed\u00f0in rennur fr\u00e1 \u00eddna\u00f0arger\u00f0<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd dag eru framvegis sterk \u00e1hugam\u00e1l, i\u00f0 ynskja eina framhaldandi \u00eddna\u00f0armenning av F\u00f8royum. Vit eru sostatt \u201csporbundin\u201d at einari menning, i\u00f0 annars er v\u00e6l \u00e1 veg at ver\u00f0a s\u00f8ga. Samfel\u00f8g kring okkum eru vor\u00f0in av\u00eddna\u00f0argj\u00f8rd seinastu \u00e1rini, og hava \u00ed sta\u00f0in flutt seg yvir \u00ed t\u00e6nastu- og vitanarvinnur &#8211; eisini fyri at t\u00e1lma d\u00e1lkingini. Hetta hava vit eisini lutv\u00edst gj\u00f8rt \u00ed F\u00f8royum, men t\u00edverri eru sterkar kreftir, i\u00f0 ynskja at fasthalda F\u00f8royar sum eitt v\u00f8ruframlei\u00f0slu- og v\u00f8ruflutningsland.<\/p>\n\n\n\n<p>Hetta er t\u00f3 ikki uttan avlei\u00f0ingar!<\/p>\n\n\n\n<p>Framlei\u00f0sla og flutningur hava tann st\u00f3ra trupulleika, at t\u00e6r eru sera d\u00e1lkandi og pl\u00e1sskrevjandi vinnugreinar. Sj\u00e1lva d\u00e1lkingina &#8211; herundir \u00fatl\u00e1ti\u00f0 &#8211; \u00e6tli eg at vi\u00f0gera \u00ed a\u00f0rari grein, men pl\u00e1sskravi\u00f0 vil eg umtala her.<\/p>\n\n\n\n<p>Einhv\u00f8r b\u00faskaparligur aktivitetur &#8211; heilt uttan undantak &#8211; krevur pl\u00e1ss (r\u00fam). Tvs. at einhv\u00f8r framlei\u00f0sla hevur \u201cr\u00famligar avlei\u00f0ingar\u201d. T\u00f3 er sera ymiskt hvussu pl\u00e1sskrevjandi ymiskt vinnul\u00edv er. N\u00f3gv vitanar- og t\u00e6nastust\u00f8rv krevja l\u00edti\u00f0 pl\u00e1ss \u00ed mun til \u00fart\u00f8kuna, me\u00f0an tilfeingisvinnur krevja sera n\u00f3gv pl\u00e1ss \u00ed mun til \u00fart\u00f8kuna. V\u00f8ruframlei\u00f0sla og v\u00f8ruflutningur krevja eisini r\u00e6ttiliga n\u00f3gv pl\u00e1ss \u00ed mun til \u00fart\u00f8kuna. Harvi\u00f0 ikki sagt, at vit ikki skulu hava sl\u00edkar vinnur, men vit eiga at velja hesar vinnur vi\u00f0 umhugsni. Vit kunnu ikki bara \u00ed blindum br\u00faka pl\u00e1ss til sl\u00edkt vinnul\u00edv, t\u00e1 vit vita at pl\u00e1ss er eitt sera avmarka\u00f0 tilfeingi \u00ed F\u00f8royum, serliga \u00ed b\u00fdar\u00f8kjum.<\/p>\n\n\n\n<p>Ney\u00f0ugt er at vera sparin vi\u00f0 pl\u00e1ssi, solei\u00f0is at samfelagi\u00f0 kann r\u00fama n\u00f3gvum og fj\u00f8lbroyttum virksemi. Ta\u00f0 gongur ikki at \u00e1v\u00edsar vinnugreinar yvirtrumfa restina av lokalsamfelagnum vi\u00f0v\u00edkjandi r\u00famn\u00fdtslu.<\/p>\n\n\n\n<p>Negativir eksternalitetir eru ein st\u00f3rur trupulleiki<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 fysiska samfelagi\u00f0 ver\u00f0ur \u00fatbygt vi\u00f0 bygningum, infrakervi og \u00f8\u00f0rum, er ney\u00f0ugt at hugsa seg v\u00e6l um, hvussu alt ver\u00f0ur sta\u00f0sett. Fysiska samfelagi\u00f0 er ikki l\u00e6tt at flyta &#8211; ta\u00f0 er kostna\u00f0armiki\u00f0 at r\u00edva naka\u00f0 ni\u00f0ur, i\u00f0 longu er bygt. T\u00ed er verandi bygging ikki bert ein for\u00f0ing fyri framt\u00ed\u00f0ar bygging &#8211; hon treytar eisini framt\u00ed\u00f0ar bygging. L\u00e6tt er at ver\u00f0a \u201csporbundin\u201d av n\u00f8krum avger\u00f0um, i\u00f0 v\u00f3ru ov stutthugsa\u00f0ar og upp \u00e1 langt sikt t\u00ed gj\u00f8rdust ein ampi. N\u00f3gv d\u00f8mi eru um hetta, ikki minst \u00ed Havn.<\/p>\n\n\n\n<p>Hinvegin ber til at sta\u00f0seta funkti\u00f3nir solei\u00f0is, at t\u00e6r gagna hv\u00f8rjum \u00f8\u00f0rum. Talan er t\u00e1 um \u201cpositivar eksternalitetir\u201d. T.d. kann ein matv\u00f8ruhandil ella ein barnagar\u00f0ur vera sera gagnligur fyri eitt b\u00fasta\u00f0a\u00f8ki og gera hetta \u00f8ki\u00f0 meiri attraktivt hj\u00e1 familjum at flyta til. Ta\u00f0 sama kann sigast um \u00edtr\u00f3ttar\u00f8ki, sp\u00e6lipl\u00e1ss og gr\u00f8n \u00f8ki, i\u00f0 smitta positivt av \u00e1 kringliggjandi b\u00fasta\u00f0a\u00f8ki. St\u00f3ru gr\u00f8nu \u00f8kini vi\u00f0 Sand\u00e1 og \u00ed Hoyd\u00f8lum eru gull verd fyri teir b\u00fasta\u00f0ir, i\u00f0 liggja upp at hesum \u00f8kjum ella n\u00e6r vi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNegativir eksternalitetir\u201d eru hinvegin funkti\u00f3nir, i\u00f0 beinlei\u00f0is eru til ampa fyri lokal\u00f8ki\u00f0. Um t.d. eitt d\u00e1lkandi virki ver\u00f0ur bygt beint vi\u00f0 eitt b\u00fasta\u00f0a\u00f8ki, er hetta vi\u00f0 til at gera b\u00fasta\u00f0irnar minni \u00e1hugaverdir. Negativi eksternaliteturin kann hava n\u00f3gvar ors\u00f8kir: lj\u00f3\u00f0d\u00e1lking, lj\u00f3sd\u00e1lking, luftd\u00e1lking, vatnd\u00e1lking, tung fer\u00f0sla ella heilt einfalt, at ta\u00f0 tekur ella skemmar \u00fats\u00fdni\u00f0. T\u00ed skal man vera varin vi\u00f0 at sta\u00f0seta d\u00e1lkandi virksemi hvar sum helst. Ney\u00f0ugt er at javnviga \u00e1hugam\u00e1lini \u00ed lokalsamfelagnum, solei\u00f0is at fysiska samfelagsmenningin ver\u00f0ur bur\u00f0ardygg.<\/p>\n\n\n\n<p>Eitt d\u00f8mi um ein negativan eksternalitet er \u00fatbyggingin av bingjuhavnini fram vi\u00f0 Skansan og nor\u00f0ur um. Ta\u00f0 tykist sum Skansin \u00ed dag ver\u00f0ur s\u00e6ddur sum ein for\u00f0ing heldur enn sum ta\u00f0 aktiv, hann av r\u00f8ttum \u00e1tti at veri\u00f0. Var\u00f0 r\u00e6tt atbori\u00f0, fekk Skansin eitt rundanumhv\u00f8rvi, i\u00f0 setti hann \u00ed best m\u00f8guligan samanhang vi\u00f0 b\u00e6\u00f0i sj\u00f3gvin og tey \u00f8ki, i\u00f0 liggja upp at.<\/p>\n\n\n\n<p>Herleif Hammer, stj\u00f3ri \u00ed Tj\u00f3\u00f0savninum, seg\u00f0i \u00ed Bredda 27. oktober \u00ed fj\u00f8r, at \u201cTj\u00f3\u00f0savni\u00f0 heldur, at t\u00ed\u00f0in er farin fr\u00e1 at leggja st\u00f3r\u00eddna\u00f0 framman fyri fornminni, og har f\u00f3lk b\u00fdr.\u201d Ta\u00f0 m\u00e1 vera ta\u00f0 minsta. Ambiti\u00f3nin m\u00e1 vera at gagnn\u00fdta fornminni aktivt sum partur av b\u00fdarmyndini, solei\u00f0is at s\u00f8gan ver\u00f0ur l\u00e6tt atkomulig hj\u00e1 b\u00e6\u00f0i borgarum og fer\u00f0af\u00f3lki. Skansin hevur sanniliga potentiali at gerast eitt spenndi gr\u00f8nt, bl\u00e1tt og s\u00f8guligt \u00f8ki.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjaki\u00f0 um Sand\u00e1 k\u00f8vir kjaki\u00f0 um Skansan<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f3ast ta\u00f0 er v\u00e6l skiljandi, at f\u00f3lk m\u00f3tm\u00e6la bygging \u00e1 gr\u00f8na \u00f8kinum vi\u00f0 Sand\u00e1, kann tykjast at hetta m\u00f3tm\u00e6li\u00f0 k\u00f8vir n\u00f3gv meiri umr\u00e1\u00f0andi m\u00e1li\u00f0 um \u00eddna\u00f0ar\u00f8ki\u00f0 frammanfyri Skansan. Helst er ta\u00f0 tilvildarligt, men \u00ed verki kann kjaki\u00f0 um Sand\u00e1 br\u00fakast sum eitt sk\u00e1lkaskj\u00f3l fyri at skrumbla bingjuhavnina \u00edgj\u00f8gnum uttan st\u00f3rvegis uppmerksemi. Kanska er ta\u00f0 til\u00e6tla\u00f0, kanska ikki, men ney\u00f0ugt er \u00ed hvussu er, at bingjuhavnin f\u00e6r sama uppmerksemi og somu vi\u00f0ger\u00f0 sum \u00e6tla\u00f0a kirkjan vi\u00f0 Sand\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>At gera inntriv \u00ed gr\u00f8na \u00f8ki\u00f0 vi\u00f0 Sand\u00e1 vildi veri\u00f0 sera harmiligt, men at gera eina bingjuhavn frammanfyri Skansan vildi veri\u00f0 einki minni enn ein vanlukka. Eg vildi ennt\u00e1 kalla\u00f0 ta\u00f0 ein s\u00f8guligan sorgarleik, i\u00f0 vekir minnir um, t\u00e1 \u00e6tlanir \u00e1 sinni v\u00f3ru um at modernisera gomlu Havnina vi\u00f0 betongkassum og autostradum. \u00cd dag fegnast vit um, at hetta ikki hendi, men vit mugu \u00e1sanna at sterk \u00e1hugam\u00e1l til allar t\u00ed\u00f0ir eru til rei\u00f0ar at trumla ni\u00f0ur si\u00f0s\u00f8guperlur og nat\u00farperlur kring alt landi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f8gulig monument sum Skansin, Kirkjub\u00f8m\u00farurin og Tinganes eru sj\u00e1lvandi \u00ed serst\u00f8\u00f0u. Skansin m\u00e1 ikki fjalast \u00ed einum \u00eddna\u00f0ar\u00f8ki, men m\u00e1 koma til hei\u00f0urs og \u00e6ru \u00ed einum \u00f8ki, i\u00f0 setir hann \u00ed ein nat\u00farligan, s\u00f8guligan og si\u00f0s\u00f8guligan samanhang. T\u00e1sta\u00f0ni hava vit gj\u00f8rt Skansan til ta\u00f0 aktiv, hann hevur uppibori\u00f0 at vera.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd grundini eru nevndu m\u00e1lini ikki st\u00f8k m\u00e1l, men heldur d\u00f8mi um eitt yvirskipa\u00f0 r\u00e1k: stuttskygd pengavir\u00f0i viga meiri enn langskygd vir\u00f0i. Umr\u00e1\u00f0andi er ti at skapa eina hugbur\u00f0sbroyting, i\u00f0 varpar lj\u00f3s \u00e1 ta\u00f0 risasat\u00f3ra vir\u00f0i, i\u00f0 liggur \u00ed gr\u00f8num \u00f8kjum, bl\u00e1um \u00f8kjum og si\u00f0s\u00f8guligum \u00f8kjum. Hetta eru vir\u00f0i, vit ikki kunnu keypa okkum til, men sum vit einans kunnu var\u00f0veita okkum til.<\/p>\n\n\n\n<p>Eg vil enda hesa t\u00ed\u00f0argrein vi\u00f0 einari l\u00e6ttari umskriving av or\u00f0unum hj\u00e1 kinesiska filosoffinum Lao Tzu: \u201cNat\u00faran hevur ikki skund, men h\u00f3ast hetta n\u00e6r hon alt.\u201d T\u00ed\u00f0arinnar menniskju hava t\u00f8rv \u00e1 sambandi vi\u00f0 nat\u00faruna, t\u00ed hetta samband f\u00e6r okkum \u00ed betri javnv\u00e1g &#8211; b\u00e6\u00f0i vi\u00f0 okkum sj\u00e1lvi og umhv\u00f8rvi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e1mal Matras Kristiansen,<br>Samfelagsfr\u00f8\u00f0ingur vi\u00f0 sergrein \u00ed b\u00fdar\u00e6tlan<\/p>\n\n\n\n<p>Myndatekstur: \u00c1 samvirkna f\u00f8royakortinum hj\u00e1 Umhv\u00f8rvisstovuni eru ymiskar byggisamtyktir lagdar \u00fat, m.a. fyri T\u00f3rshavn. Lj\u00f3sagr\u00f8nu \u00f8kini s\u00fdna samtykt fr\u00edlendi, men hugsast kann at fleiri onnur \u00f8ki eisini gerast fr\u00edlendi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00f3gv kjak hevur seinastu t\u00ed\u00f0ina veri\u00f0 um sta\u00f0setingina av n\u00fdggjari Argja kirkju vi\u00f0 Sand\u00e1. Undirskriftainnsavning hevur veri\u00f0 at m\u00f3tm\u00e6la byggingini. M\u00f3tm\u00e6lisb\u00f3lkur er \u00e1 Facebook vi\u00f0 heitinum \u201cVar\u00f0veiti\u00f0 fr\u00ed\u00f8ki\u00f0 vi\u00f0 Sand\u00e1\u201d. \u00c1hugafelagi\u00f0 \u201cN\u00e1tt\u00farufylkingin &#8211; Sand\u00e1 at frama\u201d er stovna\u00f0. Felagsskapurin \u201cHavnar hugni\u201d hevur m\u00f3tm\u00e6lt byggingini. O.s.fr. Hetta minnir n\u00f3gv um kjaki\u00f0, i\u00f0 \u00e1\u00f0ur hevur veri\u00f0 um [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":18988,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-28713","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lesarin-skrivar"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-06-03 16:06:34","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28713","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28713"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28713\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28715,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28713\/revisions\/28715"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18988"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28713"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28713"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28713"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}