{"id":32782,"date":"2025-03-10T08:33:54","date_gmt":"2025-03-10T08:33:54","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=32782"},"modified":"2025-03-10T08:33:55","modified_gmt":"2025-03-10T08:33:55","slug":"graekarismessurodan-hja-hera-mortensen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=32782","title":{"rendered":"Gr\u00e6karismessur\u00f8\u00f0an hj\u00e1 Hera Mortensen"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u00cd gj\u00e1r skipa\u00f0i Sk\u00f3tali\u00f0i\u00f0 Royndin fyri gr\u00e6karismessuhaldi\u00f0 \u00ed V\u00e1gi. Vegna ke\u00f0iliga ve\u00f0ri\u00f0 var\u00f0 haldi\u00f0 ikki hildi\u00f0 \u00e1 minnisvar\u00f0a\u00f8kinum, men flutt inn \u00ed Mi\u00f0lat\u00fan. Marita V. \u00ed L\u00e1gab\u00f8 bey\u00f0 v\u00e6lkomin, og kirkjuk\u00f3ri\u00f0 Lj\u00f3mur framf\u00f8rdi nakrar sangir. Harumframt v\u00f3ru felagssangir \u00e1 skr\u00e1. Gr\u00e6karismessur\u00f8\u00f0una helt v\u00e1gbingurin Heri Mortensen, sum er deildarlei\u00f0ari \u00e1 SEV.<\/p>\n\n\n\n

Lesi\u00f0 r\u00f8\u00f0una ni\u00f0anfyri.<\/p>\n\n\n\n

\u00c1 Gr\u00e6karismessu 2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n

G\u00f3\u00f0u \u00e1hoyrarar,<\/p>\n\n\n\n

Okur eru savna\u00f0 her \u00ed dag fyri at h\u00e1t\u00ed\u00f0arhalda Gr\u00e6karismessu, ein dagur, i\u00f0 hevur serligan t\u00fddning fyri okkum \u00f8ll. Gr\u00e6karismessa, sum er 12. mars, er dagurin, t\u00e1 i\u00f0 okur fagna komu tjaldursins, okkara k\u00e6ra tj\u00f3\u00f0fugl. Hetta er eitt tekin um, at v\u00e1ri\u00f0 er \u00e1vegis, dagarnir eru longri og lj\u00f3sari, og lyndi hj\u00e1 flestum okkara l\u00e6tnar.<\/p>\n\n\n\n

V\u00e1ri\u00f0 er ein t\u00ed\u00f0, har n\u00e1tt\u00faran vaknar til l\u00edvs aftur, ta\u00f0 sprettur rundan um okun, og okur kenna eina n\u00fdggja orku og gle\u00f0i. Ta\u00f0 er eisini ein t\u00ed\u00f0, har okur kunnu hugsa um okkara egnu \u00e6tlanir og m\u00e1l, og hvussu okur kunnu menna og betra um okra umhv\u00f8rvi og samfelag.<\/p>\n\n\n\n

Me\u00f0an okur gle\u00f0a okkum um v\u00e1rsins komu mugu okur t\u00edverri eisini vi\u00f0urkenna at geo-politiska st\u00f8\u00f0an \u00ed heiminum er n\u00f3gv broytt.<\/p>\n\n\n\n

Antonio Guterres, a\u00f0alskrivari \u00ed ST, seg\u00f0i solei\u00f0is \u00e1 talu s\u00edni hj\u00e1 World Economic Forum \u00ed januar:<\/p>\n\n\n\n

\u2018\u2019Men lat okkum vera erlig. T\u00e1 i\u00f0 okur hyggja at st\u00f8\u00f0uni rundan um \u00ed heiminum, er ilt at s\u00edggja skilagott samstarv og samskifti. Og, kanska, ikki n\u00f3g miki\u00f0 av viti og skili.<\/p>\n\n\n\n

H\u00f3ast framstig \u00e1 n\u00f3gvum \u00f8kjum – \u00edl\u00f8gur \u00ed varandi orku, t\u00f8knilig framstig, heilsuframstig – so versna n\u00f3gvir av heimsins trupulleikum.<\/p>\n\n\n\n

Okur standa yvir fyri vaksandi geopolitiskum sundurb\u00fdtingum, vaksandi \u00f3javna og \u00e1lopum \u00e1 mannar\u00e6ttindi.<\/p>\n\n\n\n

Okur s\u00edggja eina margfalding av konfliktum, nakrar av teimum, sum lei\u00f0a til eina umskapan av ymiskum \u00f8kjum \u00ed heiminum – ikki minst Mi\u00f0eystri.<\/p>\n\n\n\n

Ta\u00f0 er endiliga eitt sindur av v\u00f3n, t\u00e1 i\u00f0 v\u00e1pnahv\u00edldin og avtalan um \u00fatfl\u00fdggjan av g\u00edslum \u00ed Gaza fer fram – og Okur arbei\u00f0a fyri at f\u00e1a ta\u00f0 ney\u00f0hj\u00e1lp, sum er desperat t\u00f8rvur \u00e1.<\/p>\n\n\n\n

Fr\u00e1 Mi\u00f0eystri til Ukraina til Sudan og v\u00ed\u00f0ari standa okur enn yvir fyri brattum str\u00ed\u00f0i.\u2018\u2019<\/p>\n\n\n\n

Og v\u00ed\u00f0ari sigur hann:<\/p>\n\n\n\n

\u2018\u2019 Tey av okkum, sum livdu \u00edgj\u00f8gnum Kalda Kr\u00edggi\u00f0, minnast \u00e1rat\u00edggju vi\u00f0 \u00f3ttanum fyri kjarnorkuoy\u00f0ing.<\/p>\n\n\n\n

Men t\u00e1 i\u00f0 ta\u00f0 kemur til eksistentiellar h\u00f3ttanir, er kjarnorka ikki longur einsam\u00f8ll.<\/p>\n\n\n\n

\u00cd dag standa okur yvir fyri tveimum n\u00fdggjum \u00e1lvarsomum h\u00f3ttanum, sum krevja n\u00f3gv meira altj\u00f3\u00f0a uppmerksemi og handling, t\u00ed t\u00e6r h\u00f3tta vi\u00f0 at umskapa sj\u00e1lvt l\u00edvi\u00f0, sum okur kenna ta\u00f0, nevniliga ve\u00f0urlagskreppa og \u00f3st\u00fdrd \u00fatbrei\u00f0sla av Vitl\u00edki \/ella AI.\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n

Vi\u00f0 hesum sigur Antonio Guterres at verandi gongdin \u00ed orkun\u00fdtslu er \u00ed fer\u00f0 vi\u00f0 broyta livil\u00edkindini \u00e1 okkara planet og at \u00fatlitini fyri einum skifti til bur\u00f0adygga orku \u00ed st\u00f3rum parti av heiminum s\u00edggja alt anna\u00f0 enn bj\u00f8rt \u00fat, um okur ikki gera meira enn okur gera n\u00fa. (USA\/Trump og T\u00fdskland\/F.Merz, vilja taka fer\u00f0ina av orkuskiftinum).<\/p>\n\n\n\n

Og at Vitl\u00edki, h\u00f3ast ey\u00f0s\u00fdndar fyrimunir innan millum anna\u00f0 \u00fatb\u00fagving, \u00ed\u00f0na\u00f0, landb\u00fana\u00f0 og verju, eisini kann bliva ein h\u00f3ttan um ta\u00f0 ikki ver\u00f0ur st\u00fdrt og regulera. Ta\u00f0 kann vera br\u00fakt til svik, \u00f3r\u00f3gva heimsins b\u00faskapir, skeikla \u00e1lit millum f\u00f3lk, stovnar og lond, og kann d\u00fdpa \u00f3javna vi\u00f0 at \u00fatih\u00fdsa teimum, sum ikki hava tilfeingi ella ambo\u00f0 at f\u00e1a \u00e1g\u00f3\u00f0an av hesum.<\/p>\n\n\n\n

Og at enda sigur hann solei\u00f0is:<\/p>\n\n\n\n

\u2018\u2019N\u00fa er t\u00ed\u00f0in komin at vakna til hesar eksistentiellu avbj\u00f3\u00f0ingar \u2013 at m\u00f8ta teimum og umskapa t\u00e6r til framstig og v\u00e6lfer\u00f0 fyri \u00f8ll. Sum eitt altj\u00f3\u00f0a samfelag mugu okur liva upp til hesa \u00e1byrgd.\u2018\u2019<\/p>\n\n\n\n

Bo\u00f0skapurin hj\u00e1 ST a\u00f0alskrivaranum er p\u00fara grei\u00f0ur og je fari at huglei\u00f0a eitt sindur um hvat okur \u00ed F\u00f8royum og eisini her su\u00f0uri kunna gera fyri at liva upp til bo\u00f0skapin.<\/p>\n\n\n\n

Sum deildarstj\u00f3ri \u00ed SEV, havi eg serliga \u00e1huga \u00ed gr\u00f8nu orkuni og n\u00fdggju t\u00f8knini, sum okur arbei\u00f0a vi\u00f0. Fyri yvir hundra\u00f0 \u00e1rum s\u00ed\u00f0ani t\u00f3ku okkara forfedrar her \u00e1 sta\u00f0num stig til fyrsta elverk \u00ed F\u00f8royum, vatnorkuverki\u00f0 \u00ed Botni. Su\u00f0uroyggin er seinastu \u00e1rini aftur blivin er f\u00f8randi innan sl\u00f3br\u00f3tandi t\u00f8kni, og okur hava gj\u00f8rt st\u00f3r framstig fyri at f\u00e1a mest m\u00f8guligt av vindorku til h\u00f8ldar. \u00cd 2024 v\u00f3ru n\u00e6stan 2700 t\u00edmar, ella 111 d\u00f8gn, har streymveitingin var 100% vindorka, ta\u00f0 er n\u00e6stan ein tri\u00f0ingur av \u00e1rinum. Hetta er st\u00f3rt avrik, og okur eru sera errin av hesum.<\/p>\n\n\n\n

Elverki\u00f0 \u00ed Botni hevur veri\u00f0 \u00far rakstri s\u00ed\u00f0an apr\u00edl \u00ed fj\u00f8r t\u00ed verki\u00f0 ver\u00f0ur dagf\u00f8rt vi\u00f0 tveimum spildur n\u00fdggjum turbinum. Verki\u00f0 ver\u00f0ur \u00ed \u00e1r 104 \u00e1r, og hetta er a\u00f0ru fer\u00f0, at verki\u00f0 ver\u00f0ur dagf\u00f8rt vi\u00f0 n\u00fdggjum turbinum. V\u00e6ntandi fara n\u00fdggju turbinurnar at mala \u00ed heyst. T\u00e1 vera enn fleiri t\u00edmar vi\u00f0 100% varandi orku.<\/p>\n\n\n\n

Eisini hava okur n\u00fdggjar verk\u00e6tlanir \u00e1 V\u00e1gsverkinum, sum s\u00ed\u00f0an byrjan \u00ed 1983 hevur veri\u00f0 riki\u00f0 vi\u00f0 tungolju. N\u00fa gera okur eina roynd at brenna gassolju, sum er v\u00e6l reinari og ikki skal upphitast \u00ed goymslutangunum. Gassoljan gevur minni \u00fatl\u00e1t av ska\u00f0iligum evnum, okkum \u00f8llum og umhv\u00f8rvinum til gagns. Royndin fer at vara \u00ed 1-2 \u00e1r, og so ver\u00f0ur tiki\u00f0 samanum og v\u00e6ntandi avger\u00f0 tikin hv\u00f8rt, ta\u00f0 skal haldast fram vi\u00f0 t\u00ed reinaru gassoljuni.<\/p>\n\n\n\n

Eitt n\u00fdtt stig \u00e1 gr\u00f8nu k\u00f3sini hj\u00e1 SEV kann eisini bl\u00edva \u00ed V\u00e1gi. SEV arbei\u00f0ir saman vi\u00f0 st\u00f3rum motorframlei\u00f0ara vi\u00f0 at kanna, um ta\u00f0 ber til at seta n\u00fdggjar motorar upp \u00ed V\u00e1gi, sum brenna ‘gr\u00f8nt’ brennievni. Motorframlei\u00f0arin hevur eftirl\u00fdst einum royndarsta\u00f0i \u00e1 landi, har ta\u00f0 vil fella l\u00e6ttari at gera m\u00e1tingar og royndir vi\u00f0 n\u00fdggju t\u00f8knini enn ta\u00f0 er umbor\u00f0 \u00e1 einum skipi \u00fati \u00e1 havinum, og Sev hevur v\u00edst \u00e1 at hetta millum anna\u00f0 kundi veri\u00f0 \u00ed V\u00e1gi. Ver\u00f0ur \u00e6tlanin til veruleika, fer hetta at vekja st\u00f3ran \u00e1huga internationalt og hava st\u00f3rar ringvirkningar \u00ed lokalumhv\u00f8rvinum.<\/p>\n\n\n\n

Hesi stigini kunnu gera alla elframlei\u00f0sluna \u00ed Su\u00f0uroy bur\u00f0ardygga, og kunna eisini br\u00fakast \u00ed megin\u00f8kinum og f\u00f8ra F\u00f8royar fram \u00edm\u00f3ti m\u00e1linum um at \u00f8ll elorka \u00e1 landi skal vera framleidd \u00far varandi orkukeldum. Hetta er v\u00e6l \u00ed tr\u00e1\u00f0 vi\u00f0 boskapin hj\u00e1 ST.<\/p>\n\n\n\n

Orkub\u00fdti\u00f0 hesa l\u00f8tuna \u00ed Su\u00f0uroy?  99% Vindur og 1% s\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n

Ofta ver\u00f0ur sagt at ta\u00f0 kann gera ta\u00f0 sama hvat okur gera, t\u00ed okur eru so sm\u00e1 og ta\u00f0 ger hv\u00f8rki fr\u00e1 ella til – hyggi bara eftir \u2018Marine Traffic\u2019 ella \u2018Fligth Radar\u2019, so s\u00e6st hvussu n\u00f3gv skip og flogf\u00f8r eru \u00e1 fer\u00f0 alla t\u00ed\u00f0ina. Hvat muna okkara f\u00e1u skip og flogf\u00f8r?<\/p>\n\n\n\n

Eg eri ikki samdur \u2013 okur eru heimsborgarar og eiga at gera okra at fyri at betra um livil\u00edkindini her \u00e1 j\u00f8r\u00f0ini, eisini fyri okra eftirkomarar.<\/p>\n\n\n\n

Hv\u00f8rt einstakt individ kann gera mun, men teir g\u00f3\u00f0ar okur hava vunni, og tann komfort okur hava dagliga, vilja okur tregum av vi\u00f0, tak bilin sum d\u00f8mi, hvat gj\u00f8rdu okur uttan? Men s\u00e6\u00f0 \u00fatfr\u00e1 einum orkusj\u00f3narmi\u00f0i\u00f0 er bilurin ein \u00f8giligur orku sl\u00fakur, n\u00f3gv okkara, eisini undirrita\u00f0i, taka bilin vi\u00f0 allasta\u00f0ni har okur fara og ta\u00f0 ber einans til t\u00ed hann hevur ta\u00f0 orkukeldu sum skal til fyri at flyta ta\u00f0 tonsi ella tvey sum hann vigar. Royni ein dag og taki\u00f0 eitt tons av jarni og plast vi\u00f0 til arbei\u00f0is uttan ta\u00f0 orkuna sum bilmotorurin hevur.. hvussu h\u00f8vdi tit hugsa at gj\u00f8rt ta\u00f0 \u2013 ella hvussu kundi ein komi\u00f0 sama strekki\u00f0 fr\u00e1 A til B uttan bilin?<\/p>\n\n\n\n

Um Vitl\u00edki, ella AI \u2013 fyri flest okkara er ta\u00f0 n\u00fdtt og spennandi, og ta\u00f0 er r\u00e6\u00f0ani hvussu effektivt ta\u00f0 er. Ta\u00f0 er vor\u00f0i\u00f0 partur av dagligdegnum og er v\u00e6l betri enn eg sj\u00e1lvur til skj\u00f3tt at or\u00f0a eitt br\u00e6v ella teldubr\u00e6v, og ikki fr\u00edtt at ta\u00f0 freistar \u00ed trongda arbei\u00f0sdegnum, men \u2013 n\u00e6r man je bl\u00edva til yvurs?<\/p>\n\n\n\n

Herfyri hj\u00e1lpti je vi\u00f0 heima arbei\u00f0i\u00f0, uppg\u00e1van var ein st\u00edlur og okur s\u00f3tu fleiri t\u00edmar, deilig samvera \u00ed familjuni, tosa\u00f0u um evni og blivu at enda li\u00f0nir og st\u00edlurin var\u00f0 latin inn \u2013 \u00e1 netinum. Av forvitni f\u00f3r eg aftan\u00e1 inn \u00e1 telduna og spurdi AI um at skriva sama st\u00edl, skriva\u00f0i n\u00f8kur stikkor\u00f0 og ynski um tal av or\u00f0um, og \u2018vupti\u2019 eitt minutt seinni hev\u00f0i eg st\u00edlin \u00ed telduni. Eg skal ikki meta um st\u00edlurin var betri ella verri enn tann sum okur br\u00faktu t\u00edmar upp\u00e1, men eg dugi v\u00e6l at skilja at sk\u00falin hevur eina avbj\u00f3\u00f0ing \u2013 hendan t\u00f8knin eigur ikki at vinna fram uttan at vera regulera og br\u00fakt vi\u00f0 skili. Gott at vita at sk\u00falin fyriheldur seg kritiskt. Eins og ST a\u00f0alskrivarin \u00e1varar um.<\/p>\n\n\n\n

Annars br\u00faka AI datasentrini \u00fati \u00ed heimi sera n\u00f3gvan streym og ta\u00f0 er eitt av kritikpunktunum. Men tey ver\u00f0a oftani bygd har sum b\u00edligur gr\u00f8nur streymur er til taks. So AI og bur\u00f0ardygd hanga eisini saman.<\/p>\n\n\n\n

Samanumtiki\u00f0 hava okur n\u00f3gv at gle\u00f0ast um og vera errin av. Her er sera gott at liva og b\u00fagva, \u00f3iva millum fri\u00f0aligastu st\u00f8\u00f0 \u00ed heiminum og samanhald okkara millum styrkir.<\/p>\n\n\n\n

Eg haldi okur eru \u00e1 r\u00f8ttu k\u00f3s vi\u00f0 orkuskiftinum, og ta\u00f0 vera gj\u00f8rd st\u00f3r fet r\u00e6tta vegin. Lat okkum halda fram vi\u00f0 at arbei\u00f0a saman fyri at menna okkara heim og tryggja eina bjarta framt\u00ed\u00f0 fyri komandi \u00e6ttarli\u00f0.<\/p>\n\n\n\n

Takk fyri, Sk\u00f3tali\u00f0i\u00f0 Royndin fyri framhaldandi at fyriskipa Gr\u00e6karismessuhald og fyri tykkara \u00e1haldandi sj\u00e1lvbo\u00f0na arbei\u00f0i\u00f0, ta\u00f0 var m\u00e6r ein hei\u00f0ur at ver\u00f0a bi\u00f0in at halda r\u00f8\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n

Gle\u00f0iliga Gr\u00e6karismessu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00cd gj\u00e1r skipa\u00f0i Sk\u00f3tali\u00f0i\u00f0 Royndin fyri gr\u00e6karismessuhaldi\u00f0 \u00ed V\u00e1gi. Vegna ke\u00f0iliga ve\u00f0ri\u00f0 var\u00f0 haldi\u00f0 ikki hildi\u00f0 \u00e1 minnisvar\u00f0a\u00f8kinum, men flutt inn \u00ed Mi\u00f0lat\u00fan. Marita V. \u00ed L\u00e1gab\u00f8 bey\u00f0 v\u00e6lkomin, og kirkjuk\u00f3ri\u00f0 Lj\u00f3mur framf\u00f8rdi nakrar sangir. Harumframt v\u00f3ru felagssangir \u00e1 skr\u00e1. Gr\u00e6karismessur\u00f8\u00f0una helt v\u00e1gbingurin Heri Mortensen, sum er deildarlei\u00f0ari \u00e1 SEV. Lesi\u00f0 r\u00f8\u00f0una ni\u00f0anfyri. \u00c1 Gr\u00e6karismessu […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":32783,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-32782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tidindi"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-21 19:28:36","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32782"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32784,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32782\/revisions\/32784"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}