{"id":33686,"date":"2025-06-06T17:35:10","date_gmt":"2025-06-06T16:35:10","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=33686"},"modified":"2025-06-06T17:35:11","modified_gmt":"2025-06-06T16:35:11","slug":"grundlogardagsheilsan-av-tvoroyri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=33686","title":{"rendered":"Grundl\u00f3gardagsheilsan av Tv\u00f8royri"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"450\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Tv\u00f8royri-var\u00f0i.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5773\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Tv\u00f8royri-var\u00f0i.jpg 600w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Tv\u00f8royri-var\u00f0i-300x225.jpg 300w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/Tv\u00f8royri-var\u00f0i-136x102.jpg 136w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd F\u00f8royum halda vit framvegis danska grundl\u00f3gardagin, h\u00f3ast n\u00f3gvum d\u00e1mar at minna \u00e1, at f\u00f8royingar ongant\u00ed\u00f0 g\u00f3vu s\u00edtt samtykki til at seta hana \u00ed gildi \u00ed F\u00f8royum. \u00c1 Tv\u00f8royri eru eisini tj\u00f3\u00f0skaparsinna\u00f0ir borgarar. Men \u00ed hesum d\u00f8gum fr\u00f8ast vit um Danmarks Riges Grundlov! <\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fa Fr\u00ed\u00f0rikur X er \u00e1vegis til F\u00f8roya og ikki minst Tv\u00f8royrar, er vert at minnast, at ta\u00f0 var Fr\u00ed\u00f0rikur VII, i\u00f0 undirskriva\u00f0i Grundl\u00f3gina hin 5. juni 1849. T\u00e1 var\u00f0 fari\u00f0 fr\u00e1 einaveldi til sonevnt f\u00f3lkast\u00fdri. Grundl\u00f3gin leg\u00f0i st\u00f8\u00f0i\u00f0 undir okkara fr\u00e6lsu tilveru, vit fingu atkv\u00f8\u00f0ur\u00e6tt, talu- og skrivifr\u00e6lsi og, sum Hans Pauli Str\u00f8m so v\u00e6l or\u00f0ar ta\u00f0 \u00ed dag, &#8220;fingu vit eisini fr\u00e6lsi at skipa okkum \u00ed fel\u00f8g, samkomufr\u00e6lsi, vinnufr\u00e6lsi, r\u00e6ttin til arbei\u00f0i og til at vinna s\u00e6r uppihald, fri\u00f0halgan av ognarr\u00e6tti, fri\u00f0halgan av pers\u00f3nligu r\u00e6ttindum okkara og r\u00e6tt til stu\u00f0ul \u00ed sosialari trongst\u00f8\u00f0u.&#8221; <\/p>\n\n\n\n<p>Spyrjast kann so, hvussu er hepnast at umsita hesa meginl\u00f3g, Grundl\u00f3gina, \u00ed Danmark \u2013 og \u00ed F\u00f8royum? <\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd Danmark er bert eina einstaka fer\u00f0 farnu 176 \u00e1rini sta\u00f0fest vi\u00f0 d\u00f3ms\u00farskur\u00f0i fr\u00e1 h\u00e6gstar\u00e6tti, at meginreglur \u00ed Grundl\u00f3gini v\u00f3ru settar til viks. Ta\u00f0 var \u00ed 1999, t\u00e1 politiska valdi\u00f0 vi\u00f0 sonevndari singularl\u00f3gg\u00e1vu leg\u00f0i seg \u00fat \u00ed r\u00e6ttartv\u00edst\u00f8\u00f0u millum danska undirv\u00edsingarm\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 og fr\u00edsk\u00falan Tvind. Flestum kunnugt er og skal vera vatnt\u00e6tt skott millum politiska og d\u00f8mandi valdi\u00f0 fyri at tryggja m\u00f3ti korrupti\u00f3n og undirbrotligheit, men \u00ed hesum f\u00f8ri t\u00f3k f\u00f3lkatingi\u00f0 d\u00f3msvaldi\u00f0 av r\u00e6\u00f0i. \u00darsliti\u00f0 var\u00f0, eftir at borgarar k\u00e6rdu upp\u00edlegging fr\u00e1 politiska valdinum \u00ed r\u00e6ttartv\u00edst\u00f8\u00f0u, at h\u00e6gstir\u00e6ttur hin 19. februar 1999 \u00f3gilda\u00f0i f\u00f3lkatingsl\u00f3gina, i\u00f0 h\u00f3skandi var\u00f0 nevnd Lex Tvind. Hetta samb\u00e6rt Grundl\u00f3gini \u00a7 3 stk. 3, i\u00f0 \u00e1setur, at ta\u00f0 tilkemur einans d\u00f3msvaldinum at avgera \u00edt\u00f8kiligar r\u00e6ttartv\u00edst\u00f8\u00f0ur. <\/p>\n\n\n\n<p>Tvind-d\u00f3murin, i\u00f0 \u00f3gilda\u00f0i l\u00f3garsamtyktina hj\u00e1 f\u00f3lkatinginum (U 1999.841 H) er einasti d\u00f3mur, i\u00f0 hevur sett til viks og \u00f3gilda\u00f0 eina parlamentariska l\u00f3g vegna brot \u00e1 megin\u00e1setingar \u00ed Grundl\u00f3gini. Lex Tvind er st\u00f3rsti skammplettur \u00ed s\u00f8gu danska F\u00f3lkatingsins s\u00ed\u00f0an Fr\u00ed\u00f0rikur VII undirskriva\u00f0i Grundl\u00f3gina 5. juni 1949.  <\/p>\n\n\n\n<p>Og hvussu hevur so hildnast f\u00f8royingum at umsita hesa megin donsku Grundl\u00f3g? Finnist javnbj\u00f3\u00f0is grelt d\u00f8mi sum ta\u00f0, i\u00f0 hendi \u00ed 1999 \u00ed f\u00f3lkatinginum?   <\/p>\n\n\n\n<p>Ja, t\u00edverri kann sta\u00f0festast, at l\u00f8gtingi\u00f0 hin 15. mars 2013 framdi j\u00fast somu skandalu sum f\u00f3lkatingi\u00f0 \u00ed 1999, t\u00e1 l\u00f8gtingi\u00f0 leg\u00f0i seg \u00fat \u00ed \u00edt\u00f8kiliga r\u00e6ttartv\u00edst\u00f8\u00f0u millum Innlendism\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 og Tv\u00f8royrar kommunu og samtykti singul\u00e6rl\u00f3gina, i\u00f0 var til frama fyri einstaka fyrit\u00f8ku, nemliga til at \u00fatvega byggiloyvi til P\/F Var\u00f0in Pelagic \u00e1 Tv\u00f8royri.  <\/p>\n\n\n\n<p>Orrustan \u00edkom, t\u00ed at Tv\u00f8royrar kommuna hev\u00f0i givi\u00f0 byggiloyvi til bygging av frystigoymslu og tess vegna eina uppfylling av kajhylinum, sum var \u00ed str\u00ed\u00f0i vi\u00f0 B\u00fdarskipanarl\u00f3gina, t\u00ed \u00f8ki\u00f0 \u00e6tla\u00f0 bygging ikki var lagt \u00fat \u00ed g\u00f3\u00f0kendari byggisamtykt. \u00darsliti\u00f0 var, eftir at ein borgari hev\u00f0i k\u00e6rt m\u00e1li\u00f0, at K\u00e6rustovnurin \u00f3gilda\u00f0i byggiloyvi\u00f0. Og so var, sum man sigur \u00e1 Tv\u00f8royri, Fanin leysur! <\/p>\n\n\n\n<p>Borgarastj\u00f3rin \u00e1 Tv\u00f8royri, i\u00f0 eisini var l\u00f8gtingslimur t\u00e1, leika\u00f0i \u00ed \u00e1 tingsins r\u00f8\u00f0arapalli vi\u00f0 h\u00f3ttanum um hundra\u00f0tals milli\u00f3nir, i\u00f0 v\u00f3ru \u00ed vanda, um Var\u00f0in Pelagic ikki fekk byggiloyvi\u00f0 stundisliga. Landsst\u00fdrisma\u00f0urin lat seg h\u00f3tta og leg\u00f0i fram l\u00f3garuppskot til broyting \u00ed B\u00fdarskipanarl\u00f3gini, sum eins og Lex Tvind t\u00f3k d\u00f3msvaldi\u00f0 av r\u00e6\u00f0i, m.a. vi\u00f0 at avtaka k\u00e6rum\u00f8guleikan \u00ed sambandi vi\u00f0 broyting \u00ed byggisamtyktum. <\/p>\n\n\n\n<p>Mikil orrusta t\u00f3k seg upp \u00ed l\u00f8gtinginum. L\u00f8gfr\u00f8\u00f0ingar \u00e1vara\u00f0u l\u00f8gtingslimir alment \u00edm\u00f3ti at atkv\u00f8\u00f0a fyri l\u00f3garuppskotinum. Men hin 18. mars 2013 undirskriva\u00f0i l\u00f8gma\u00f0ur kunnger\u00f0 til broyting \u00ed B\u00fdarskipanarl\u00f3gini. L\u00f8gtingi\u00f0 og landsst\u00fdri\u00f0 l\u00f8gdu seg vi\u00f0 hesum \u00fat \u00ed \u00edt\u00f8kiliga r\u00e6ttartv\u00edst\u00f8\u00f0u og framdu t\u00e1 brot \u00e1 meginreglur \u00ed donsku Grundl\u00f3gini. <\/p>\n\n\n\n<p>Ein einstakur l\u00f8gfr\u00f8\u00f0ingur vildi t\u00f3 ikki lata hetta grundl\u00f3garbrot um seg ganga. Tann virdi og vi\u00f0urkendi, h\u00f3ast ungan aldur, l\u00f8gfr\u00f8\u00f0ingurin, i\u00f0 t\u00edverri ikki er millum okkum longur, or\u00f0a\u00f0i t\u00e1 eitt skriv vi\u00f0 \u00e1heitan at f\u00e1a sent til danskan advokat og ums\u00f3kn um fr\u00eda process, t\u00ed talan var um eitt sera \u00e1lvarsligt og prinsipielt m\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<p>Hann skriva\u00f0i: <\/p>\n\n\n\n<p>P\u00e5standen kan v\u00e6re: at Lagmanden og Innlendism\u00e1lar\u00e1\u00f0i\u00f0 anerkender, at lagtingslov om \u00e6ndring af lagtingslov om byplaner er ugyldig som singul\u00e6r lov og indblanding i konkret retstvist, brud p\u00e5 Grundloven \u00a7\u00a7 3 og 63, Styrelseslovven 1 og 40, samt Lagtingets forretningsorden \u00a7 85. <\/p>\n\n\n\n<p>&#8212; <\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd 1849 f\u00f3ru vit fr\u00e1 einaveldi og fingu f\u00f3lkar\u00e6\u00f0i. Men hin 13. mars 2013 mistu borgarar \u00e1 Tv\u00f8royri s\u00edna fri\u00f0halgan av ognarr\u00e6tti, fri\u00f0halgan av pers\u00f3nligum r\u00e6ttindum at hava s\u00e1milig kor og at b\u00faleikast \u00ed liviligum korum. Hetta var\u00f0 sk\u00fagva\u00f0 til viks til frama fyri \u00f3avmarka\u00f0 vinnufr\u00e6lsi. <\/p>\n\n\n\n<p>At ognir og b\u00fasta\u00f0ir hj\u00e1 t\u00edggjutals familjum ver\u00f0a fyri vanb\u00fdti og \u00f3br\u00fakiligir til uppihald og at okra dagliga tilvera \u00ed b\u00fdarumhv\u00f8rvi vi\u00f0 sk\u00fala, t\u00e6nastum, heilsu- og sj\u00fakrar\u00f8kt ver\u00f0ur tr\u00e6lka\u00f0 \u00e1 grovasta h\u00e1tt, vi\u00f0kemur eftir \u00f8llum at d\u00f8ma ikki kommunust\u00fdri og enn minni landsst\u00fdri, i\u00f0 hevur lati\u00f0 alt um seg ganga. <\/p>\n\n\n\n<p>Fr\u00e1 Lex Tvind, i\u00f0 var\u00f0 \u00f3gilda\u00f0 \u00ed 1999, eigur l\u00f8gtingi\u00f0, landsst\u00fdri\u00f0 og l\u00f8gma\u00f0ur t\u00f3 at rokna vi\u00f0 at f\u00e1a vitjan av h\u00e6gstar\u00e6ttard\u00f3mara, i\u00f0 saman vi\u00f0 r\u00edkisumbo\u00f0i koma at \u00f3gilda st\u00f3rsta skammplett \u00ed s\u00f8gu l\u00f8gtingsins, Lex Var\u00f0an \u00a7 6 stk. 6 og 7 \u00ed B\u00fdarskipanarl\u00f3gini. Samb\u00e6rt Danmarks Riges Grundlov. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f3\u00f0an Grundl\u00f3gardag!<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1hugafelagi\u00f0 Livilig Kor <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd F\u00f8royum halda vit framvegis danska grundl\u00f3gardagin, h\u00f3ast n\u00f3gvum d\u00e1mar at minna \u00e1, at f\u00f8royingar ongant\u00ed\u00f0 g\u00f3vu s\u00edtt samtykki til at seta hana \u00ed gildi \u00ed F\u00f8royum. \u00c1 Tv\u00f8royri eru eisini tj\u00f3\u00f0skaparsinna\u00f0ir borgarar. Men \u00ed hesum d\u00f8gum fr\u00f8ast vit um Danmarks Riges Grundlov! N\u00fa Fr\u00ed\u00f0rikur X er \u00e1vegis til F\u00f8roya og ikki minst Tv\u00f8royrar, er [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":5773,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-33686","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lesarin-skrivar"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-21 01:46:11","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33686","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33686"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33686\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33687,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33686\/revisions\/33687"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33686"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33686"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33686"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}