{"id":33766,"date":"2025-06-15T15:24:58","date_gmt":"2025-06-15T14:24:58","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=33766"},"modified":"2025-06-15T15:24:59","modified_gmt":"2025-06-15T14:24:59","slug":"ein-itokilig-loysn-a-bustadarneydini-loysnin-er-samstarv","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=33766","title":{"rendered":"Ein \u00edt\u00f8kilig loysn \u00e1 b\u00fasta\u00f0arney\u00f0ini: Loysnin er samstarv"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"775\" height=\"538\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-33143\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/image-8.png 775w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/image-8-300x208.png 300w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/image-8-768x533.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 775px) 100vw, 775px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u00f0 hesum \u00edt\u00f8kiliga uppskotinum, ber til at f\u00e1a ein leigukostna\u00f0 \u00e1 5.000-6.000 kr\u00f3nur um m\u00e1na\u00f0in vi\u00f0 \u00f8llum. Ta\u00f0 ber til, um vit politiskt og samfelagsliga tora at ra\u00f0festa b\u00fasta\u00f0arney\u00f0ina sum ein akuttan trupulleika, sum krevur samstarv og n\u00fdhugsan at loysa. Landi\u00f0 eigur at seta 100 milli\u00f3nir kr. av til hetta n\u00fa og \u00e1 tann h\u00e1tt f\u00e1a umlei\u00f0 550 \u00edb\u00fa\u00f0ir bygdar n\u00e6stu \u00e1rini til ein s\u00e1miligan pr\u00eds \u2013 og vi\u00f0 einari s\u00e1miligari h\u00fasaleigu. Hetta ber bara til, um Landi\u00f0, B\u00fasta\u00f0ir, kommunurnar og f\u00edggingarstovnar eisini sp\u00e6la vi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ed skulu f\u00f3lk hava m\u00f8guleika at leiga fyri ein r\u00edmiligan kostna \u00ed F\u00f8royum, so er ney\u00f0ugt at hugsa f\u00edggingina av byggingini annarlei\u00f0is enn t\u00e6r vanligu, si\u00f0bundnu loysnirnar, sum hava veri\u00f0 br\u00faktar seinastu \u00e1rini. Vit mugu tora at hugsa \u00ed samstarvi og hugsa \u00ed n\u00fdggjum loysnum, t\u00e1 i\u00f0 vit tosa um b\u00fasta\u00f0arney\u00f0ina \u00ed F\u00f8royum. T\u00ed hendan kreppan er \u00e1tro\u00f0kandi og kann ikki b\u00ed\u00f0a longur. Her er eitt \u00edt\u00f8kiligt bo\u00f0 upp \u00e1 eina loysn, sum v\u00e6l letur seg gera, um vit hava dirvi til at br\u00f3ta upp \u00far n\u00fdggjum.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00cdt\u00f8kiligt uppskot til loysn: Byggja sm\u00e6rri almannagagnligar \u00edb\u00fa\u00f0ir til ung og eldri<br><\/strong>Vit skulu \u00ed samstarvi millum B\u00fasta\u00f0ir, kommunur, Landi\u00f0 og komandi leigarar seta fer\u00f0 \u00e1 at byggja sm\u00e6rri \u00edb\u00fa\u00f0ir, sum ver\u00f0a skipa\u00f0ar \u00ed almannagagnlig b\u00fasta\u00f0arfel\u00f8g.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u00f0 gera vit solei\u00f0is:<\/p>\n\n\n\n<p>Vit byggja \u00edb\u00fa\u00f0ir kring landi\u00f0, sum \u00ed mesta lagi eru 60 fermetrar og har byggikostna\u00f0urin \u00ed mesta lagi er 30.000 kr. fermeturin \u00edrokna\u00f0 MVG. Hetta ger, at hv\u00f8r \u00edb\u00fa\u00f0 kostar <strong>1,8 mi\u00f3. kr<\/strong>. \u00edrokna\u00f0 MVG.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cdt\u00f8kiliga ver\u00f0ur skoti\u00f0 upp at byggikostna\u00f0urin ver\u00f0ur f\u00edggja\u00f0ur solei\u00f0is:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kommunan<\/strong> rindar 10% av byggikostna\u00f0inum, sum eitt b\u00fasta\u00f0arpolitiskt \u00e1tak \u00ed n\u00e6rumhv\u00f8rvinum. Hetta ver\u00f0ur \u00edt\u00f8kiliga gj\u00f8rt sum eitt innskot \u00ed almannagagnliga b\u00fasta\u00f0arfelagi\u00f0 \u00ed tr\u00e1\u00f0 vi\u00f0 heimildina \u00ed \u00a75d \u00ed l\u00f3gini um H\u00fasal\u00e1nsgrunnin (B\u00fasta\u00f0ir).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00fasta\u00f0ir<\/strong> l\u00e1nif\u00edggjar 20% av byggikostna\u00f0inum. -Og l\u00e1ni\u00f0 kann afturgjaldast sum vanligt l\u00e1n ella \u00ed serstakari skipan fyri at f\u00e1a h\u00fasaleiguna so l\u00e1ga sum til ber.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Landi\u00f0<\/strong> rindar 10% av byggikostna\u00f0inum, sum eitt b\u00fasta\u00f0arpolitiskt \u00e1tak. Hetta ver\u00f0ur lati\u00f0 sum eitt rentufr\u00edtt standandi l\u00e1n, sum ver\u00f0ur tinglisi\u00f0 sum pant \u00ed ognini og sum ver\u00f0ur goldi\u00f0 aftur, um almannagagnliga b\u00fasta\u00f0arfelagi\u00f0 ver\u00f0ur avtiki\u00f0 (selt).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Leigarin<\/strong> rindar 10% av byggikostna\u00f0inum, sum innskot fyri at sleppa at leiga \u00edb\u00fa\u00f0ina og gerst \u00e1 hendan h\u00e1tt eisini eigari \u00ed b\u00fasta\u00f0arfelagnum. Flytur leigarin \u00fat ella doyr leigarin, so ver\u00f0ur innskoti\u00f0 afturgoldi\u00f0, javna\u00f0 vi\u00f0 pr\u00edsv\u00f8kstrinum \u00ed landinum \u00ed t\u00ed\u00f0arskei\u00f0inum. N\u00e6sti leigari, sum flytur inn rindar innskot eftir somu treytum, sum fyrsti leigarin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>F\u00edggingarstovnur<\/strong> f\u00edggjar 50% av byggikostna\u00f0inum.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>F\u00edggingarleisturin gevur l\u00e6gri h\u00fasaleigu<br>Ver\u00f0ur h\u00fasaleigan <\/strong>av \u00edb\u00fa\u00f0ini rokna\u00f0 \u00fat fr\u00e1 l\u00e1ninum \u00ed f\u00edggingarstovninum, har l\u00e1ni\u00f0 er yvir 30 \u00e1r (\u00fatrokningin ni\u00f0anfyri er grunda\u00f0 \u00e1 roknaran hj\u00e1 Betriheim, har rentan er 4,2%), so ver\u00f0ur l\u00e1nsgjaldi\u00f0 \u00e1\u00f0renn rentustu\u00f0ul umlei\u00f0 5.000 kr. um m\u00e1na\u00f0in og vi\u00f0 rentustu\u00f0li umlei\u00f0 3.800 kr. um m\u00e1na\u00f0in.<\/p>\n\n\n\n<p>Afturat leiguni koma m\u00e1na\u00f0arligar \u00fatrei\u00f0slur til el &amp; hita (mett til 800 kr.), til trygging (mett 200 kr.), og vi\u00f0l\u00edkahald 500 kr. \u2013 og samla\u00f0a h\u00fasaleiga ver\u00f0ur \u00fat fr\u00e1 hesum fortreytum 5.300 kr. um m\u00e1na\u00f0in.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ver\u00f0a l\u00e1nini <\/strong>fr\u00e1 b\u00e6\u00f0i f\u00edggingarstovni og fr\u00e1 B\u00fasta\u00f0ir grundarlag undir h\u00fasaleiguni (yvir 30 \u00e1r vi\u00f0 4,2% rentu), so ver\u00f0ur h\u00fasaleigan umlei\u00f0 4.700 kr. um m\u00e1na\u00f0in (vi\u00f0 rentustu\u00f0li) + 1.500 kr. til el &amp; hiti, trygging og vi\u00f0l\u00edkahald, ta\u00f0 vil siga tilsamans 6.200 kr. um m\u00e1na\u00f0in.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Landi\u00f0 skunda undir vi\u00f0 100 mi\u00f3. kr.<br><\/strong>Skal fer\u00f0 setast \u00e1 at byggja almannagagnligar \u00edb\u00fa\u00f0ir \u00ed b\u00fasta\u00f0arfel\u00f8gum eftir nevnda leisti, so er ney\u00f0ugt, at Landi\u00f0 eisini ra\u00f0festir hetta f\u00edggjarliga.<\/p>\n\n\n\n<p>Til d\u00f8mis kundi Landi\u00f0 sett 100 mi\u00f3. kr. av til endam\u00e1li\u00f0 yvir 3-4 \u00e1r og hev\u00f0i hetta b\u00fasta\u00f0arpolitiska \u00e1taki\u00f0 f\u00f8rt vi\u00f0 s\u00e6r \u2013 um ta\u00f0 ver\u00f0ur fult og heilt gj\u00f8gnumf\u00f8rt \u2013 at umlei\u00f0 550 ungd\u00f3ms- og eldra\u00edb\u00fa\u00f0ir ver\u00f0a bygdar vi\u00f0 hesum \u00e1takinum. Ikki minst f\u00f8rir hetta vi\u00f0 s\u00e6r, at 550 ungd\u00f3ms- og eldra\u00edb\u00fa\u00f0ir ver\u00f0a bygdar, har h\u00fasaleigan er s\u00e1milig \u2013 tann parturin er alney\u00f0ugur.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00fasta\u00f0arney\u00f0in \u2013 ein \u00e1lvarslig avbj\u00f3\u00f0ing fyri samfelagi\u00f0<br><\/strong>Manglandi b\u00fasta\u00f0artilbo\u00f0 til b\u00e6\u00f0i f\u00f3lk \u00ed F\u00f8royum og f\u00f8royingar, sum hava hug at flyta aftur til F\u00f8royar, er helst ein tann st\u00f8rsta einstaka avbj\u00f3\u00f0ingin hj\u00e1 f\u00f8royska samfelagnum \u00ed l\u00f8tuni.<\/p>\n\n\n\n<p>Hendan st\u00f8\u00f0an hevur beinlei\u00f0is \u00e1virkan \u00e1 f\u00f3lkatali\u00f0 og samansetingina av f\u00f3lki \u00ed F\u00f8royum. Atgongdin til b\u00fasta\u00f0 hevur \u00e1virkan \u00e1 um fleiri ung velja at ver\u00f0a verandi \u00ed F\u00f8royum og eisini \u00e1 um ung velja at venda aftur til F\u00f8royar eftir lokna \u00fatb\u00fagving. Hesi vi\u00f0urskifti hava eisini eina grei\u00f0a og beinlei\u00f0is \u00e1virkan \u00e1 haldf\u00f8ri\u00f0 \u00ed f\u00f8royska b\u00faskapinum.<\/p>\n\n\n\n<p>Eitt anna\u00f0 er, at manglandi b\u00fasta\u00f0artilbo\u00f0 eisini ger, at f\u00f8royska samfelagi\u00f0 missir eina \u00f3metaliga st\u00f3ra \u00edl\u00f8gu, sum samfelagi\u00f0 ger \u00ed okkum \u00f8ll &#8211; fr\u00e1 f\u00f8\u00f0istovu, til dagstovna\u00f8ki\u00f0, f\u00f3lkask\u00fala, mi\u00f0n\u00e1mssk\u00fala, heilsuverk, trivna\u00f0artilbo\u00f0 innan \u00edtr\u00f3tt og mentan os.fr. Hesa \u00edl\u00f8gu f\u00e6r samfelagi\u00f0 vanliga \u201cafturgoldna\u201d, t\u00e1 vit t.d. eftir lokna \u00fatb\u00fagving fara \u00e1 arbei\u00f0smarkna\u00f0in og taka lut \u00ed framhaldandi menning av okkara landi. Eru manglandi b\u00fasta\u00f0arm\u00f8guleikar ors\u00f8kin til at f\u00f3lk flyta av landinum ella ikki kunnu venda aftur til F\u00f8royar eftir lokna \u00fatb\u00fagving uttanlands, so er \u00edl\u00f8gan, sum samfelagi\u00f0 ger \u00ed okkum \u00f8ll \u201cmist\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ver\u00f0ur b\u00fasta\u00f0aravbj\u00f3\u00f0ingin ikki loyst, so hevur hetta \u00e1virkan \u00e1 samfelagi\u00f0, b\u00e6\u00f0i n\u00fa og \u00ed framt\u00ed\u00f0ini.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u00fdggjar loysnir skulu til og Landi\u00f0 m\u00e1 ver\u00f0a vi\u00f0<br><\/strong>Ta\u00f0 eru ongi \u201cquick fix\u201d, sum loysa allar avbj\u00f3\u00f0ingar \u00e1 b\u00fasta\u00f0ar\u00f8kinum her og n\u00fa, men heldur er talan um eina samanrenning av fleiri ymiskum loysnum. Summar loysnir sum gera mun beinanvegin og a\u00f0rar langsikta\u00f0ar loysnir, sum framt\u00ed\u00f0artryggja b\u00fasta\u00f0armarkna\u00f0in.<\/p>\n\n\n\n<p>Harumframt er eisini ney\u00f0ugt at hugsa \u201cuttanfyri boksina\u201d \u2013 ney\u00f0ugt at hugsa a\u00f0rar loysnir enn t\u00e6r kendu og si\u00f0bundnu loysnirnar, sum hava veri\u00f0 br\u00faktar seinastu n\u00f3gvu \u00e1rini, t\u00ed t\u00e6r v\u00edsa seg ikki loysa avbj\u00f3\u00f0ingina.<\/p>\n\n\n\n<p>Hartil er ta\u00f0 eisini ney\u00f0ugt, at Landi\u00f0 f\u00edggjarliga ra\u00f0festir at loysa avbj\u00f3\u00f0ingina \u00e1 b\u00fasta\u00f0ar\u00f8kinum \u2013 ein avbj\u00f3\u00f0ing, sum \u00ed \u00f8llum f\u00f8rum fevnir um:<br>\u2022 Ta\u00f0 eru ov f\u00e1ar sm\u00e6rri \u00edb\u00fa\u00f0ir til ung og eldri<br>\u2022 Ta\u00f0 er ov d\u00fdrt b\u00e6\u00f0i at keypa og leiga b\u00fasta\u00f0 \u00ed F\u00f8royum<\/p>\n\n\n\n<p>Skulu F\u00f8royar gerast eitt gott og veruligt alternativ hj\u00e1 ungum, so er ney\u00f0ugt at ta\u00f0 ver\u00f0a fleiri \u00edb\u00fa\u00f0ir, sum ikki eru d\u00fdrar at leiga.<\/p>\n\n\n\n<p>Somu vi\u00f0urskifti eru galdandi fyri eldri, sum \u00ed n\u00f3gvum f\u00f8rum sita \u00ed st\u00f3rum seth\u00fasum, men ikki hava m\u00f8guleikan at fara \u00ed eina minni \u00edb\u00fa\u00f0, uttan at leigukostna\u00f0urin er h\u00f8gur. Og hetta \u00e1virkar eisini ta\u00f0 nat\u00farliga skifti \u00ed b\u00fasta\u00f0ar-massanum, har eldri flyta \u00far st\u00f3rum seth\u00fasum \u00ed minni \u00edb\u00fa\u00f0 \u2013 og barnafamiljur samstundis kunnu flyta \u00far l\u00edtlum \u00edb\u00fa\u00f0um \u00ed st\u00f8rri seth\u00fas.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fa er t\u00ed\u00f0in komin til at handla, og tora at br\u00f3ta upp \u00far n\u00fdggjum.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Dennis Holm<br>L\u00f8gtingslimur fyri Tj\u00f3\u00f0veldi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vi\u00f0 hesum \u00edt\u00f8kiliga uppskotinum, ber til at f\u00e1a ein leigukostna\u00f0 \u00e1 5.000-6.000 kr\u00f3nur um m\u00e1na\u00f0in vi\u00f0 \u00f8llum. Ta\u00f0 ber til, um vit politiskt og samfelagsliga tora at ra\u00f0festa b\u00fasta\u00f0arney\u00f0ina sum ein akuttan trupulleika, sum krevur samstarv og n\u00fdhugsan at loysa. Landi\u00f0 eigur at seta 100 milli\u00f3nir kr. av til hetta n\u00fa og \u00e1 tann h\u00e1tt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":33143,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-33766","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politikkur"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-21 01:44:30","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33766"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33766\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33767,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33766\/revisions\/33767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/33143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33766"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33766"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}