{"id":40737,"date":"2025-11-04T16:47:25","date_gmt":"2025-11-04T16:47:25","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=40737"},"modified":"2025-11-04T16:47:26","modified_gmt":"2025-11-04T16:47:26","slug":"soga-foroya-arbeidarafelags-1925-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=40737","title":{"rendered":"S\u00f8ga F\u00f8roya Arbei\u00f0arafelags 1925\u20132025"},"content":{"rendered":"\n<p>Helgi Eidesgaard hevur skriva\u00f0 st\u00f3rverk um F\u00f8roya Arbei\u00f0arafelag, n\u00fa felagi\u00f0 fyllir 100 \u00e1r. Verki\u00f0 fevnir um tr\u00fd bind. 1500 bla\u00f0s\u00ed\u00f0ur. \u00cd b\u00f3kab\u00fa\u00f0um og \u00e1 Sprotanum kostar verki\u00f0 700 kr. Limir \u00ed FA f\u00e1a verki\u00f0 fyri 350 kr beinlei\u00f0is fr\u00e1 felagnum.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">F\u00f3lki\u00f0 seg loysti \u00far bondum (bd. I) &#8211; fr\u00e1 1925 til 1960<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"769\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-5-769x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-40740\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-5-769x1024.png 769w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-5-225x300.png 225w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-5-768x1023.png 768w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-5-1153x1536.png 1153w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-5-1538x2048.png 1538w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-5-1024x1364.png 1024w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-5.png 1651w\" sizes=\"auto, (max-width: 769px) 100vw, 769px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/sprotin.fo\/upload\/tinymce\/1f84bcf02d17a8fb4ba37974926ba20258848007.jpg\"><\/a>\u00cd fyrsta bindi av s\u00f8guni um F\u00f8roya Arbei\u00f0arafelag ver\u00f0ur fors\u00f8gan hj\u00e1 altj\u00f3\u00f0a arbei\u00f0arar\u00f8rsluni umr\u00f8dd, og greitt ver\u00f0ur fr\u00e1, hvussu henda r\u00f8rsla fekk f\u00f3tin fyri seg \u00ed F\u00f8royum. FA var\u00f0 stovna\u00f0 \u00ed 1925, men byrjanin var trupul, og strilti\u00f0 var at f\u00e1a politiska \u00e1virkan.<\/p>\n\n\n\n<p>Seint \u00ed 1920\u2019unum komu fleiri arbei\u00f0arafel\u00f8g, og gongdin t\u00f3k dik \u00e1 seg \u00ed 1930\u2019unum, t\u00e1 i\u00f0 fleiri arbei\u00f0skvinnufel\u00f8g v\u00f3r\u00f0u stovna\u00f0. T\u00ed\u00f0irnar v\u00f3ru truplar, men st\u00f3rm\u00e1l, ikki minst str\u00ed\u00f0i\u00f0 um kontanta l\u00f8nrindan, gj\u00f8rdu, at FA menti seg og fekk st\u00f8rri og st\u00f8rri samfelags\u00e1virkan. Fleiri bakk\u00f8st v\u00f3ru, men spakuliga gekk t\u00f3 fram \u00e1 lei\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Undir kr\u00edgnum v\u00f3r\u00f0u enn fleiri arbei\u00f0arafel\u00f8g stovna\u00f0, og FA f\u00edrdi ikki fyri at gera bretska hersetingarvaldinum og L\u00f8gtinginum ta\u00f0 greitt, um hildi\u00f0 var\u00f0, at arbei\u00f0arafj\u00f8ldin var fyri vanb\u00fdti. Eftir kr\u00edggi\u00f0 st\u00f3\u00f0 FA r\u00e6ttiliga sterkt, h\u00f3ast innanh\u00fdsis \u00f3semjur eisini v\u00f3ru, og felagi\u00f0 fekk st\u00f8rri og st\u00f8rri \u00e1byrgd av at samr\u00e1\u00f0ast fyri limafel\u00f8gini.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/sprotin.fo\/upload\/tinymce\/3ca59c8658cf4e8693d1b7b10b208e93e8b9b3cf.jpg\"><\/a><\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">T\u00fa mennist \u00ed hv\u00f8rjum av str\u00ed\u00f0num (bd. II) &#8211; fr\u00e1 1960 til 1990<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"769\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-6-769x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-40741\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-6-769x1024.png 769w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-6-225x300.png 225w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-6-768x1023.png 768w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-6-1153x1536.png 1153w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-6-1538x2048.png 1538w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-6-1024x1364.png 1024w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-6.png 1651w\" sizes=\"auto, (max-width: 769px) 100vw, 769px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00cd 1950\u2019unum versna\u00f0u t\u00ed\u00f0irnar, og FA t\u00f3k lut \u00ed mikla a\u00f0alverkfallinum \u00ed 1951. FA royndi eisini at mekla \u00ed fiskimannaverkf\u00f8llum og l\u00e6knastr\u00ed\u00f0num, og innanh\u00fdsis tv\u00eddr\u00e1ttur um, hv\u00f8rt f\u00f8royska arbei\u00f0smegin skuldi kn\u00fdta bond vi\u00f0 donsku fakfelagsr\u00f8rsluna, fylti sera n\u00f3gv. T\u00e1 i\u00f0 t\u00edggju\u00e1raskei\u00f0i\u00f0 lei\u00f0 m\u00f3ti endanum, t\u00f3ku arbei\u00f0arafel\u00f8gini b\u00e6\u00f0i \u00ed Havn seg \u00far FA. Framt\u00ed\u00f0in hj\u00e1 F\u00f8roya Arbei\u00f0arafelag var t\u00ed \u00f3viss, t\u00e1 i\u00f0 komi\u00f0 var\u00f0 inn \u00ed 1960\u2019ini.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f3ast eisini arbei\u00f0arafel\u00f8gini \u00ed Klaksv\u00edk t\u00f3ku seg \u00far F\u00f8roya Arbei\u00f0ara felag fyrst \u00ed 1960\u2019unum, fekst meiri arbei\u00f0sfri\u00f0ur innan h\u00fdsis. Naka\u00f0 av tv\u00eddr\u00e1tti var millum FA og fel\u00f8gini \u00ed Havn og Klaksv\u00edk um mark, og okkurt str\u00ed\u00f0 var vi\u00f0 st\u00f3rar byggi fyrit\u00f8kur kring landi\u00f0, men vi\u00f0 Gunnari Petersen \u00e1 odda ment ist FA \u00ed hv\u00f8rjum.<\/p>\n\n\n\n<p>FA var\u00f0 bygna\u00f0arliga styrkt, og dentur var\u00f0 lagdur \u00e1 at f\u00e1a arb ei\u00f0svikuna stytta og fr\u00edt\u00ed\u00f0ina longda. Eisini kom spurningurin um l\u00edkal\u00f8n \u00e1 breddan, og FA kravdi, at kvinnur og menn skuldu stillast javnt, h\u00f3ast kjak eisini var innanh\u00fdsis um hetta.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00ed\u00f0st \u00ed 1970\u2019unum var\u00f0 strongt \u00e1 at f\u00e1a betri samband vi\u00f0 fakfel\u00f8g uttanlands, og hesi k\u00f3s t\u00f3k Ingeborg Vinther t\u00f3k undir vi\u00f0, t\u00e1 i\u00f0 hon gj\u00f8rdist forkvinna. Dentur var\u00f0 eisini lagdur \u00e1 arbei\u00f0aratrygd og \u00e1litisf\u00f3lkaskipan, og m.a. landarar \u00ed Fuglafir\u00f0i gj\u00f8rdu javnan vart vi\u00f0 seg.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"674\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-8-1024x674.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-40743\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-8-1024x674.png 1024w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-8-300x197.png 300w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-8-768x505.png 768w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-8.png 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/sprotin.fo\/upload\/tinymce\/94d6a5395d05d0b4aa6c9f1d0ccc7826175cc601.jpg\"><\/a>Her ver\u00f0ur grundin stoypt til h\u00fasi\u00f0, har vakthavandi \u00e1 Foss\u00e1\u00adverkinum kundu b\u00fagva. Myndin er tikin \u00ed 1958. Mynd: Bent Restorff.<\/p>\n\n\n\n<p>Gj\u00f8gnum 1980\u2019ini v\u00f3ru arbei\u00f0skvinnurnar mangan \u00ed andgletti. L\u00edkal\u00f8nin kom, men ofta leika\u00f0i hart \u00e1. Fiskagenturnar \u00e1 Tv\u00f8royri gj\u00f8rdust loksins limir \u00ed FA, men stutt eftir hev\u00f0i har\u00f0a merkjam\u00e1li\u00f0 vi\u00f0 s\u00e6r, at kvinnurnar \u00far V\u00e1gi eina t\u00ed\u00f0 f\u00f3ru \u00far felagsskapinum.<\/p>\n\n\n\n<p>Eisini v\u00f3ru fleiri verkf\u00f8ll og \u00f3semjur vi\u00f0 hini arbei\u00f0arafel\u00f8gini, men FA var eitt felag, i\u00f0 hoyrdist \u00ed samfelagnum. N\u00f3gvir batar fyri f\u00f8royska arbei\u00f0aran komu \u00ed 1980\u2019unum, ikki minst eftir h\u00f8r\u00f0 verkf\u00f8ll, men t\u00e1 i\u00f0 t\u00edggju\u00e1raskei\u00f0i\u00f0 n\u00e6rka\u00f0ist endanum, var\u00f0 \u00f8llum greitt, at b\u00faskaparliga ringar t\u00ed\u00f0ir l\u00f3gu fyri framman.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Alt ber sl\u00edtarans fingramerki (bd. III) &#8211; fr\u00e1 1990 til 2025<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"769\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-7-769x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-40742\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-7-769x1024.png 769w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-7-225x300.png 225w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-7-768x1023.png 768w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-7-1153x1536.png 1153w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-7-1538x2048.png 1538w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-7-1024x1364.png 1024w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-7.png 1651w\" sizes=\"auto, (max-width: 769px) 100vw, 769px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/sprotin.fo\/upload\/tinymce\/4c0df82eabfd9ec47442714b317cf5a1d75d6777.jpg\"><\/a>T\u00e1 i\u00f0 kreppan rakti fyrst \u00ed 1990\u2019unum, fekk arbei\u00f0andi f\u00f3lki\u00f0 \u00ed st\u00f3ran mun rokningina. Arbei\u00f0arafel\u00f8gini royndu t\u00f3 at verja limir s\u00ednar, h\u00f3ast t\u00ed\u00f0arskei\u00f0i\u00f0 var merkt av h\u00f3parbei\u00f0sloysi og -fr\u00e1flyting. Arbei\u00f0sloysisskipan var\u00f0 loksins sett \u00e1 stovn, og FA royndi at krevja \u00e1b\u00f8tur. \u00d3n\u00f8gdin var t\u00f3 st\u00f3r, og fakfelagsf\u00f3lk t\u00f3ku stig til Verkamannafylkingina. S\u00ed\u00f0st \u00ed 1990\u2019unum f\u00f3r loksins at ganga fram\u00e1, og l\u00f8nirnar t\u00f3ku at h\u00e6kka.<\/p>\n\n\n\n<p>Fyrsta t\u00edggju\u00e1raskei\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00f8ldini byrja\u00f0i vi\u00f0 h\u00f8r\u00f0um verkf\u00f8llum, i\u00f0 h\u00f8vdu vi\u00f0 s\u00e6r batar fyri f\u00f8roysku arbei\u00f0arafj\u00f8ldina. Dentur var\u00f0 lagdur \u00e1 at veita limunum munag\u00f3\u00f0ar eftirl\u00f8nar- og l\u00edvstryggingar. So hv\u00f8rt batna\u00f0u vi\u00f0urskiftini millum FA og hini arbei\u00f0arafel\u00f8gini og Fiskimannafelagi\u00f0, og burtur\u00far kom fakfelagssamstarvi\u00f0 Samtak.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"674\" src=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-9-1024x674.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-40744\" srcset=\"https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-9-1024x674.png 1024w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-9-300x197.png 300w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-9-768x505.png 768w, https:\/\/sudurras.fo\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/image-9.png 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/sprotin.fo\/upload\/tinymce\/d6da92d4a860f1aa606c89ed6672fd2488f4a776.jpg\"><\/a>Verkfalsvaktir vi\u00f0 \u2018Nyhavnina\u2019 \u00ed Havn tann 6. juni. Mynd: Bjarni \u00c1rting Rubeksen.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Anna\u00f0 t\u00edggju\u00e1raskei\u00f0i\u00f0 \u00ed hesi \u00f8ldini v\u00f3ru ongi arbei\u00f0araverkf\u00f8ll, men fakfel\u00f8gini m\u00f3tm\u00e6ltu har\u00f0liga \u00e6tlanunum hj\u00e1 borgar ligu samgonguni at skatta eftirl\u00f8n vi\u00f0 inngjald, og \u00e6tla\u00f0a fiskivinnun\u00fdskipanin hj\u00e1 vinstravendu samgonguni, i\u00f0 kom aftan\u00e1, elvdi til \u00f3r\u00f3gv \u00ed FA. T\u00ed\u00f0irnar v\u00f3ru sum heild g\u00f3\u00f0ar, men arbei\u00f0arafel\u00f8gini v\u00f3ru \u00f3n\u00f8gd vi\u00f0, at arbei\u00f0sgevarar m.a. n\u00fdttu koronust\u00f8\u00f0una og kr\u00edggj \u00ed Ukraina sum umbering fyri ikki at lata munag\u00f3\u00f0a l\u00f8narh\u00e6kkan. \u00cd 2024 gekk ikki longur, og t\u00e1 var\u00f0 dr\u00fagt verkfall. Samstarvi\u00f0 millum arbei\u00f0arafel\u00f8gini t\u00f3ktist styrkna aftur, og fakfelagssamtaki\u00f0 Verkaf\u00f3lk var\u00f0 skipa\u00f0 \u00ed 2025.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ed\u00f0in \u00ed dag er ein onnur enn \u00ed 1925, t\u00e1 i\u00f0 FA var\u00f0 sett \u00e1 stovn. FA hevur tiki\u00f0 \u00e1 seg n\u00f3gv \u00e1byrgdar\u00f8ki fr\u00e1 limafel\u00f8gunum, og h\u00f3ast summi vilja styrkja FA enn meira, vilja onnur fara hinvegin. T\u00ed stendur F\u00f8roya Arbei\u00f0arafelag \u00e1 einum vegam\u00f3ti, n\u00fa felagi\u00f0 \u00ed 2025 fyllir 100 \u00e1r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00cd b\u00f3kab\u00fa\u00f0um og \u00e1 Sprotanum kostar verki\u00f0 700 kr. Limir \u00ed FA f\u00e1a verki\u00f0 fyri 350 kr beinlei\u00f0is fr\u00e1 felagnum.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Helgi Eidesgaard hevur skriva\u00f0 st\u00f3rverk um F\u00f8roya Arbei\u00f0arafelag, n\u00fa felagi\u00f0 fyllir 100 \u00e1r. Verki\u00f0 fevnir um tr\u00fd bind. 1500 bla\u00f0s\u00ed\u00f0ur. \u00cd b\u00f3kab\u00fa\u00f0um og \u00e1 Sprotanum kostar verki\u00f0 700 kr. Limir \u00ed FA f\u00e1a verki\u00f0 fyri 350 kr beinlei\u00f0is fr\u00e1 felagnum. F\u00f3lki\u00f0 seg loysti \u00far bondum (bd. I) &#8211; fr\u00e1 1925 til 1960 \u00cd fyrsta bindi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":40738,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-40737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tidindi"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-18 18:16:49","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40737"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40737\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40747,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40737\/revisions\/40747"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}