{"id":40851,"date":"2025-11-11T07:01:44","date_gmt":"2025-11-11T07:01:44","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=40851"},"modified":"2025-11-11T07:01:45","modified_gmt":"2025-11-11T07:01:45","slug":"urslit-fra-hugburdskanning-um-barnakoppseting","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=40851","title":{"rendered":"\u00darslit fr\u00e1 hugbur\u00f0skanning um barnakoppseting"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>F\u00f8roysk foreldur taka v\u00e6l undir vi\u00f0, at vit eiga at koppseta okkara b\u00f8rn, tey s\u00edggja koppseting sum eina felags samfelagsliga \u00e1byrgd, og tey hava \u00e1lit \u00e1 myndugleikunum vi\u00f0v\u00edkjandi tilbo\u00f0um um koppseting. Ta\u00f0 v\u00edsir n\u00fdggj hugbur\u00f0skanning hj\u00e1 Heilsust\u00fdrinum. Kortini haltar hj\u00e1 f\u00f8royingum at r\u00f8kka m\u00e1lsetningunum hj\u00e1 WHO um barnakoppseting.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Fr\u00e1grei\u00f0ing hj\u00e1 Landsl\u00e6knanum \u00ed 2024 sta\u00f0festi, at undirt\u00f8kan fyri barnakoppsetingum er minkandi \u00ed F\u00f8royum. Vit megna t\u00ed ikki at liva upp til m\u00e1lsetningin hj\u00e1 heimsheilsustovninum, WHO, um, at \u00ed minsta lagi 95 % av b\u00f8rnunum skulu hava vi\u00f0m\u00e6ldu koppsetingarnar fyri at r\u00f8kka floksimmuniteti. Koppseting er munadygg sj\u00fakufyribyrging, og barnakoppseting hevur havt avgerandi t\u00fddning fyri f\u00f3lkaheilsuna kring heimin, t\u00ed hon verjir einstaklingin og minkar samstundis um smittubrei\u00f0sluna av \u00e1lvarsligum sj\u00fakum. T\u00ed eigur skeiva gongdin \u00ed F\u00f8royum at ver\u00f0a tikin \u00ed \u00e1lvara.<\/p>\n\n\n\n<p>Um \u00e1t\u00f8k skulu gerast fyri at betra um undirt\u00f8kuna, er ney\u00f0ugt at skilja, hv\u00f8rji vi\u00f0urskifti \u00e1virka avger\u00f0ina hj\u00e1 foreldrum um, hv\u00f8rt barni\u00f0 skal koppsetast ella ikki. T\u00ed gj\u00f8rdi Heilsust\u00fdri\u00f0 \u00ed v\u00e1r eina kanning, sum hev\u00f0i til endam\u00e1ls at greina hugbur\u00f0in hj\u00e1 foreldrum \u00ed F\u00f8royum til barnakoppseting.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kanningar\u00farslit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Allir f\u00f8royingar, sum \u00e1ttu b\u00f8rn undir 6 \u00e1r, fingu innbj\u00f3\u00f0ing um at luttaka \u00ed kanningini, sum var gj\u00f8rd \u00ed Vanganum. 2.826 foreldur, svarandi til 53,8 %, svara\u00f0u kanningini, harav v\u00f3ru 66 % kvinnur og 34 % menn. Foreldrini v\u00f3r\u00f0u bi\u00f0in at svara, hvussu samd ella \u00f3samd tey v\u00f3ru \u00ed eini r\u00f8\u00f0 av \u00fatsagnum um koppsetingarvilja.<\/p>\n\n\n\n<p>Yvirskipa\u00f0 v\u00edsa \u00farslitini, at koppsetingarviljin er h\u00f8gur \u00ed \u00f8llum \u00f8kjum \u00ed F\u00f8royum. Kanningin v\u00edsir, at kyn og \u00fatb\u00fagvingarstig hava \u00e1virkan \u00e1 koppsetingarvilja vi\u00f0 ta\u00f0, at kvinnur og h\u00e6gri \u00fatb\u00fagvingarstigi v\u00edsa \u00e1 st\u00f8rri vilja. Aldurin \u00e1 foreldrunum sp\u00e6lir eisini \u00ed \u00e1v\u00edsan mun ein leiklut, t\u00ed tess eldri foreldrini eru, tess st\u00f8rri er viljin at koppseta b\u00f8rnini.<\/p>\n\n\n\n<p>Knapt 90 % av foreldrunum meta barnakoppsetingar vera ein felags \u00e1byrgd vi\u00f0 endam\u00e1linum at ste\u00f0ga smittubrei\u00f0slu. Harumframt siga knapt 80 % av foreldrunum seg vera sannf\u00f8rd um, at vi\u00f0komandi myndugleikar einans loyva effektivum og tryggum barnakoppsetingum<em>.&nbsp;<\/em>Ver\u00f0ur hugt at for\u00f0ingum, so meta bert 4 % av foreldrunum, at ta\u00f0 er so tv\u00f8rligt at f\u00e1a koppsetingar, at barni\u00f0 ikki f\u00e6r allar koppsetingarnar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00darslitini fr\u00e1 hugbur\u00f0skanningini l\u00edkjast n\u00f3gv teimum \u00ed samsvarandi danskari kanning fr\u00e1 2022. Prosentparturin av \u00e1rgangunum eftir 2019, sum eru li\u00f0ugt koppsett, er t\u00f3 munandi minni \u00ed F\u00f8royum enn \u00ed Danmark. Ein m\u00f8gulig fr\u00e1grei\u00f0ing kann vera, at ein \u00e1minningarskipan hevur virka\u00f0 \u00ed Danmark s\u00ed\u00f0an 2014, solei\u00f0is at foreldur f\u00e1a eina \u00e1minning sendandi, t\u00e1 barni\u00f0 eigur at f\u00e1a eina vi\u00f0m\u00e6lda koppseting. Henda skipanin hevur v\u00edst seg at hava sera g\u00f3\u00f0a \u00e1virkan \u00e1, hvussu st\u00f3rur prosentpartur av b\u00f8rnum ver\u00f0a koppsett r\u00e6ttstundis \u00ed Danmark. Ein sl\u00edk skipan er \u00e1 g\u00e1ttini til at ver\u00f0a sett \u00ed verk \u00ed F\u00f8royum eisini.<\/p>\n\n\n\n<p>Hugbur\u00f0skanningin sta\u00f0festir ikki, hv\u00ed undirt\u00f8kan fyri barnakoppsetingum er fallandi. Kanningin v\u00edsir, at foreldur sum heild eru \u00f3gvuliga positiv um vi\u00f0urskifti vi\u00f0v\u00edkjandi barnakoppseting, og at tey hava \u00e1lit \u00e1 myndugleikunum \u00e1 \u00f8kinum. Hugsandi er sj\u00e1lvsagt, at tey, sum eru meira ivandi, ikki hava tiki\u00f0 lut \u00ed kanningini. Kanningin gevur kortini \u00e1bendingar um hugbur\u00f0in hj\u00e1 foreldrum \u00ed F\u00f8royum \u00ed dag, og \u00farslitini fara at ver\u00f0a br\u00fakt sum grundarlag fyri teimum \u00e1t\u00f8kum, Heilsust\u00fdri\u00f0 fer at seta \u00ed gongd vi\u00f0 t\u00ed endam\u00e1li, at allar barnakoppsetingarnar fara at r\u00f8kka m\u00e1lsetninginum hj\u00e1 WHO.<\/p>\n\n\n\n<p>Ein fr\u00e1grei\u00f0ing vi\u00f0 n\u00f8krum av kanningar\u00farslitunum er t\u00f8k&nbsp;<a href=\"https:\/\/heilsustyrid.cdn.fo\/savn\/3emfhvvs\/hugburdskanning-barnakoppseting.pdf?s=PaM7Hrl9iOUoLTKJLwJcThT_3GQ\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">her<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Heilsust\u00fdri\u00f0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u00f8roysk foreldur taka v\u00e6l undir vi\u00f0, at vit eiga at koppseta okkara b\u00f8rn, tey s\u00edggja koppseting sum eina felags samfelagsliga \u00e1byrgd, og tey hava \u00e1lit \u00e1 myndugleikunum vi\u00f0v\u00edkjandi tilbo\u00f0um um koppseting. Ta\u00f0 v\u00edsir n\u00fdggj hugbur\u00f0skanning hj\u00e1 Heilsust\u00fdrinum. Kortini haltar hj\u00e1 f\u00f8royingum at r\u00f8kka m\u00e1lsetningunum hj\u00e1 WHO um barnakoppseting. Fr\u00e1grei\u00f0ing hj\u00e1 Landsl\u00e6knanum \u00ed 2024 sta\u00f0festi, at [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":40852,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-40851","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tidindi"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-21 02:33:05","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40851"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40853,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40851\/revisions\/40853"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}