{"id":41656,"date":"2026-01-17T11:24:10","date_gmt":"2026-01-17T11:24:10","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=41656"},"modified":"2026-01-17T11:24:11","modified_gmt":"2026-01-17T11:24:11","slug":"hvussu-dagarnir-lonhvussu-dagarnir-longjastgjast","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=41656","title":{"rendered":"Hvussu dagarnir lonHvussu dagarnir longjastgjast"},"content":{"rendered":"\n<p>F\u00f3lk hava lagt til merkis, at s\u00ed\u00f0an stytsta dag er dagurin ikki longdur l\u00edka n\u00f3gv \u00ed b\u00e1\u00f0um endum \u00e1 degnum \u2013 um morgunin og um kv\u00f8ldi\u00f0. Onkur hevur vent s\u00e6r til okkara \u00e1 Ve\u00f0urstovuni og hevur spurt okkum, um hetta er r\u00e6tt, og \u2013 um ja \u2013 hv\u00ed ta\u00f0 er so.<\/p>\n\n\n\n<p>Fyrst skulu vit siga, at ta\u00f0 er r\u00e6tt, at dagurin ikki longist l\u00edka skj\u00f3tt \u00e1 morgni sum \u00e1 kv\u00f8ldi. \u00c1\u00f0renn vit koma til eina fr\u00e1grei\u00f0ing um hendan eitt sindur l\u00f8gna \u00f3javna, skal fyrst hyggjast eftir n\u00f8krum t\u00f8lum \u00ed einum nautiskum \u00e1lmanakka \u2013 og s\u00ed\u00f0an greina tey eitt sindur. T\u00f8lini fyri s\u00f3larris og s\u00f3lsetur eru fyri Klaksv\u00edk.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd dag er 16. januar 2026, og s\u00ed\u00f0an stytsta dag, sum var 21. desembur \u00ed fj\u00f8r, er dagurin longdur 1 t\u00edma 7 minuttir og 21 sekund.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vedur.cdn.fo\/savn\/wuseufdj\/dagslongd-1.png?rmode=max&amp;width=740&amp;height=185&amp;bgcolor=fff&amp;format=jpg&amp;s=aBDT84Nr0v-Qy-jlcsXQfEj4zRY\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Hesin t\u00edmi saman vi\u00f0 n\u00f8krum minuttum og sekundum er ikki b\u00fdttur javnt \u00ed tvey og lagdur afturat \u00e1 morgni og kv\u00f8ldi. S\u00f3lin f\u00f3r \u00ed morgun upp 22 minuttir fyrr enn \u00e1 stytsta degi og f\u00f3r ni\u00f0ur 45 minuttir seinni enn stytsta dag. Vi\u00f0 \u00f8\u00f0rum or\u00f0um eru meiri enn tveir tri\u00f0ingar av \u00f8kingini av degnum seint seinnapartin og bert ein l\u00edtil tri\u00f0ingur \u00e1 morgni.<\/p>\n\n\n\n<p>Men er ta\u00f0 n\u00fa r\u00e6tt?<\/p>\n\n\n\n<p>Vit mugu fyrst gera greitt, hvat morgun og fyrrapartur eru, og hvat seinnapartur og kv\u00f8ld eru. Ta\u00f0 lj\u00f3\u00f0ar kanska eitt sindur l\u00f8gi\u00f0, men um vit nevna fyrrapart fr\u00e1 s\u00f3larrisi, til s\u00f3lin er h\u00e6gst \u00e1 himli, og seinnapart fr\u00e1 t\u00e1 s\u00f3lin er h\u00e6gst \u00e1 himli til s\u00f3lsetur, kunnu vit hyggja n\u00e6rri eftir hesum, og hvat ta\u00f0 hevur at siga. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Klaksv\u00edk er \u00e1 6,6\u00b0&nbsp;vesturlongd og s\u00f3lin eigur t\u00ed at vera h\u00e6gst \u00e1 himli klokkan 12.26 \u2013 og ikki klokkan 12.00, sum n\u00f3gv halda. Vit ganga eftir klokkuni \u2013 t.e. hvar s\u00f3lin er st\u00f8dd \u2013 \u00e1 0\u00b0&nbsp;V\/E, eisini kalla\u00f0 GMT (<em>sama sum UTC<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00ed er klokkan hj\u00e1 okkum \u00ed mi\u00f0al 26 minuttir framman fyri s\u00f3lina.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00f3ast s\u00f3lin eigur at vera h\u00e6gst \u00e1 himli klokkan 12.26, so ger hon ikki ta\u00f0 alt\u00ed\u00f0. Ta\u00f0 skiftir nokkso fitt. Hon kann ver\u00f0a 16 minuttir minni ella meira \u2013 t.e. at s\u00f3lin stendur h\u00e6gst \u00e1 himli millum 12.10 og 12.40.<\/p>\n\n\n\n<p>Hetta merkir eisini, at dagarnir ikki eru j\u00fast 24 t\u00edmar langir, t\u00e1 i\u00f0 rokna\u00f0 er fr\u00e1 middegi til middags. Dagurin leingist ella styttist \u00ed mi\u00f0al umlei\u00f0 5 sekund hv\u00f8nn, og tann samanlagda forskj\u00f3tingin fyri eitt \u00e1r er upp \u00ed 14 minuttir og styttast ni\u00f0ur \u00ed 16 minuttir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f3lin var h\u00e6gst \u00e1 himli stytsta dag klokkan 12.25 og klokkan 12.36 \u00ed dag. Sannur middagur er fluttur 11 minuttir aftur. Eir sum fyrraparturin er rokan\u00f0ur fr\u00e1 s\u00f3larrisi til middags, skulu hesir 11 minuttirnir leggjast afturat fyrrapartinum og dragast fr\u00e1 seinnapartinum \u2013 s\u00ed tekning ni\u00f0anfyri.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vedur.cdn.fo\/savn\/e2jh0pcp\/dagslongd-2-2.png?rmode=max&amp;width=712&amp;height=259&amp;bgcolor=fff&amp;format=jpg&amp;s=gZ2PfNg4ARXtJGfAOYPv1ypCNgY\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00d8kingin \u00e0 22 minuttir fyrrapartin, gerst sostatt til 33 minuttir, og \u00f8kingin \u00e0 45 seinnapartin skal minkast ni\u00f0ur \u00ed 34 minuttir. Vi\u00f0 avrundingum av sekundum er hetta sama t\u00ed\u00f0arlongd.<\/p>\n\n\n\n<p>J\u00f8r\u00f0in fer\u00f0ast ikki runt s\u00f3lina \u00ed javnari r\u00f8rslu \u00ed einum rundum kringi men heldur \u00ed einari elipsu \u2013 t.e. sum \u00ed einum kroystum sirkli. Vi\u00f0hv\u00f8rt er J\u00f8r\u00f0in langt burtur fr\u00e1 S\u00f3lini; vi\u00f0hv\u00f8rt ikki so langt burtur. Fer\u00f0in er heldur ikki j\u00f8vn. T\u00e1 i\u00f0 J\u00f8r\u00f0in er n\u00e6st S\u00f3lini, fer\u00f0ast hon skj\u00f3tast \u00ed ringr\u00e1sini.<\/p>\n\n\n\n<p>J\u00f8r\u00f0in var n\u00e6st S\u00f3lini 3. januar og fer\u00f0ast t\u00ed \u00ed l\u00f8tuni skj\u00f3tt. Hetta er eisini ors\u00f8kin til, at forskj\u00f3tingin \u00ed middegnum er st\u00f3r fyri t\u00ed\u00f0ina \u2013 \u00ed mi\u00f0al hevur hon veri\u00f0 26 sekund hv\u00f8rt samd\u00f8gur s\u00ed\u00f0an stytsta dag.<\/p>\n\n\n\n<p>Skulu vit svara spurninginum stutt, hv\u00ed dagurin ikki longist l\u00edka \u00e1 morgni sum \u00e1 kv\u00f8ldi, so er ta\u00f0 t\u00ed, at middagurin flytir seg, og er&nbsp;<em>hann<\/em>&nbsp;settur \u00ed r\u00e6tt sta\u00f0, longist dagurin eins fyrrapart og seinnapart.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/vedur.cdn.fo\/savn\/1a3fhc3e\/dagslongd-3.jpg?rmode=max&amp;width=707&amp;height=344&amp;s=Am927fvn74ObkwcLzpX8bYZFI0I\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>S\u00f3lin reis \u00far havi \u00ed morgun klokkan 09.31 \u00ed n\u00e6stan beinum landsynningi (138\u00b0). T\u00e1 i\u00f0 hon f\u00f3r \u00ed kav seinnapartin klokkan 15.41 var ta\u00f0 \u00ed n\u00e6stan beinan \u00fatsynning (223\u00b0). Vit siga, at S\u00f3lin r\u00edsur \u00ed eystri og setur vestri, men ta\u00f0 er bert heilt satt, t\u00e1 i\u00f0 ta\u00f0 er v\u00e1rjavnd\u00f8gur og heystjavnd\u00f8gur. L\u00e6rari \u00ed astronomiskari siglingarl\u00e6ru plagdi at siga, at \u201c&#8230;i \u00f8sten stiger solen op, passar bara tv\u00e6r fer\u00f0ir um \u00e1ri\u00f0\u201d. Mynd: Jari \u00ed Hj\u00f8llum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u00f3lk hava lagt til merkis, at s\u00ed\u00f0an stytsta dag er dagurin ikki longdur l\u00edka n\u00f3gv \u00ed b\u00e1\u00f0um endum \u00e1 degnum \u2013 um morgunin og um kv\u00f8ldi\u00f0. Onkur hevur vent s\u00e6r til okkara \u00e1 Ve\u00f0urstovuni og hevur spurt okkum, um hetta er r\u00e6tt, og \u2013 um ja \u2013 hv\u00ed ta\u00f0 er so. Fyrst skulu vit siga, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":41657,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-41656","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tidindi"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-28 23:32:27","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41656"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41658,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41656\/revisions\/41658"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}