{"id":42087,"date":"2026-02-23T09:37:41","date_gmt":"2026-02-23T09:37:41","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=42087"},"modified":"2026-02-23T09:37:42","modified_gmt":"2026-02-23T09:37:42","slug":"sjalvstodugt-land-merkir-loysing","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=42087","title":{"rendered":"Sj\u00e1lvst\u00f8\u00f0ugt land merkir loysing"},"content":{"rendered":"\n<p>Heilt fr\u00e1 floksb\u00fdtinum \u00ed 1906 til annan heimsbardaga, var\u00f0 \u00ed f\u00f8royskum politikki l\u00edti\u00f0 tosa\u00f0 um loysing.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e1 var ta\u00f0 mest kjaki\u00f0 um samband og sj\u00e1lvst\u00fdri, i\u00f0 skilti partarnar. Sj\u00e1lvst\u00fdri var naka\u00f0 ta\u00f0 sama sum vit \u00ed dag kalla heimast\u00fdri \u2013 ta\u00f0 at f\u00f8royingar kundu yvirtaka m\u00e1ls\u00f8ki at umsita so hv\u00f8rt sum umst\u00f8\u00f0ur v\u00f3ru til ta\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd 1948 fingu vit heimast\u00fdri, og t\u00ed broyttist kjaki\u00f0 til at vera meira um samband og loysing. Sambandsflokkurin, Javna\u00f0arflokkurin og Sj\u00e1lvst\u00fdrisflokkurin blivu t\u00e1 kalla\u00f0ir \u201cheimast\u00fdrisflokkarnir\u201d, me\u00f0an n\u00fdggi flokkurin Tj\u00f3\u00f0veldisflokkurin vildi \u201ckvetta \u00e1 stokkinum\u201d og \u201cstovnseta republikkina\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u00f3lkaflokkurin var t\u00e1, eins og n\u00fa, okkurt slag av loysingarflokki, sum t\u00f3 hev\u00f0i ta\u00f0 best, um einki hendi \u00e1 t\u00ed \u00f8kinum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u00fdggj or\u00f0 h\u00f3ast somu k\u00f3s<\/strong><br>\u00cd 1998 hendi aftur ein broyting. H\u00f8gni Hoydal var blivin tann n\u00fdggja stj\u00f8rnan hj\u00e1 Tj\u00f3\u00f0veldisflokkinum, og hann vildi ikki br\u00faka or\u00f0i\u00f0 \u201cloysing\u201d, t\u00ed st\u00f3rur meiriluti av F\u00f8roya f\u00f3lki vildi ikki hoyra ta\u00f0 or\u00f0i\u00f0. T\u00ed v\u00f3ru onnur meira snild or\u00f0 drigin fram, sum lj\u00f3\u00f0a\u00f0u betur \u00ed oyrunum hj\u00e1 teimum flestu, h\u00f3ast \u00e6tlanin framvegis var tann sama.<\/p>\n\n\n\n<p>Fyrst var ta\u00f0 \u201cskipa\u00f0 loysing\u201d, men ta\u00f0 bleiv skj\u00f3tt broytt til \u201cfullveldi\u201d, \u201cfr\u00e6lsan felagsskap\u201d og ennt\u00e1 \u201csamband vi\u00f0 \u00f8ll heimsins lond\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Fyri at halda fast vi\u00f0 upprunaveljararnar hj\u00e1 Tj\u00f3\u00f0veldisflokkinum bleiv or\u00f0i\u00f0 \u201cloysing\u201d sn\u00edkt inn ymsasta\u00f0ni, og vit s\u00edggja enn \u00ed dag, at flokkurin br\u00fakar slagor\u00f0 sum: \u201cHetta loysa vit saman\u201d, og \u201cVit skulu loysa gerandisdagin\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaffifundir \u00ed Tinganesi<\/strong><br>\u00cd eini roynd at f\u00e1a brei\u00f0ari undirt\u00f8ku fyri fullveldis\u00e6tlanini \u00ed 1999 v\u00f3r\u00f0u t\u00e1verandi andst\u00f8\u00f0uflokkar bodnir til sonevndar \u201ckaffifundir\u201d \u00ed Tinganesi. Sj\u00e1lvandi vistu samgongulei\u00f0ararnir, at samstarv vi\u00f0 Sambandsflokkin um loysing var ikki ein m\u00f8guleiki, men Javna\u00f0arflokkurin var t\u00f3 kanska at tosa vi\u00f0. Eg var vi\u00f0 \u00e1 onkrum av hesum kaffifundunum, og t\u00e1 var dyrgt vi\u00f0 or\u00f0inum \u201cr\u00edkjafelagsskapur\u201d (sum j\u00fa l\u00edkist r\u00edkisfelagsskapi, h\u00f3ast ta\u00f0 merkir heilt naka\u00f0 anna\u00f0).&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Royndu at f\u00e1a Javna\u00f0arflokkin vi\u00f0<\/strong><br>Tann 24. september 1999 hev\u00f0i Sosialurin eina samr\u00f8\u00f0u vi\u00f0 H\u00f8gna Hoydal, har yvirskriftin var: \u201cFullveldi er ikki at kvetta.\u201d \u00cd innganginum st\u00f3\u00f0: \u201cH\u00f8gni Hoydal v\u00edsir sta\u00f0iliga \u00e1, at fullveldis\u00e6tlanin ikki merkir at kvetta fr\u00e1 Danmark, men heldur er talan um \u00f8kt samstarv. T\u00ed er hann v\u00edsur \u00ed, at Javna\u00f0arflokkurin eisini fer at taka undir vi\u00f0 fullveldis\u00e6tlanini.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd greinini seg\u00f0i H\u00f8gni Hoydal eisini: \u201cF\u00f8royar sum fullveldisr\u00edki, eru n\u00f3gv betur fyri at samstarva vi\u00f0 Danmark og onnur lond.\u201d Hetta er j\u00fast ta\u00f0 sama sum teir fimm flokkarnir \u00ed tj\u00f3\u00f0arsemjuni siga \u00ed dag.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2013 Hetta er ikki loysing og hetta sn\u00fdr seg um t\u00e6ttari samstarv vi\u00f0 Danmark og onnur lond.<\/p>\n\n\n\n<p>Men ta\u00f0 eydna\u00f0ist ikki at f\u00e1a Javna\u00f0arflokkin at hoppa upp\u00e1 fullveldisvognin \u2013 \u00ed hvussu so er ikki t\u00e1. J\u00f3annes Eidesgaard, t\u00e1verandi floksforma\u00f0ur, enda\u00f0i formansr\u00f8\u00f0una \u00e1 tiltikna landsfundinum \u00ed Skopun tann 17. septembur 1999 vi\u00f0 or\u00f0unum: \u201cVit ofra ikki v\u00e6lfer\u00f0ina \u00e1 sj\u00e1lvst\u00fdrisins altari.\u201d J\u00fast ta\u00f0 at Javna\u00f0arflokkurin ikki vildi ver\u00f0a vi\u00f0 \u00ed fullveldis\u00e6tlanini hevur s\u00ed\u00f0ani veri\u00f0 rokna\u00f0 sum ein av h\u00f8vu\u00f0sors\u00f8kunum til, at ta\u00f0 ikki eydna\u00f0ist at f\u00e1a undirt\u00f8ku fyri hesi \u00e6tlanini.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>R\u00edkjafelagsskapur<\/strong><br>Fleiri \u00e1r seinni (\u00e1 \u00f3lavs\u00f8ku 2012) helt t\u00e1verandi l\u00f8gma\u00f0ur, Kaj Leo Johannesen, eina l\u00f8gmansr\u00f8\u00f0u, har hann millum anna\u00f0 seg\u00f0i: \u201cEg droymi um ein r\u00edkjafelagsskap vi\u00f0 trimum sj\u00e1lvst\u00f8\u00f0ugum londum.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Kaj Leo plagdi at senda m\u00e6r l\u00f8gmansr\u00f8\u00f0urnar \u00e1\u00f0renn hann helt t\u00e6r, fyri at eg kundi vi\u00f0merkja um okkurt var, sum \u00e1tti at veri\u00f0 or\u00f0a\u00f0 \u00f8\u00f0rv\u00edsi. T\u00e1 eg s\u00e1 hesi or\u00f0ini seg\u00f0i eg vi\u00f0 hann, at or\u00f0i\u00f0 \u201cr\u00edkjafelagsskapur\u201d merkir felagsskapur millum fleiri r\u00edki, og ta\u00f0 merkir \u00ed roynd og veru loysing. Hann valdi t\u00f3 at br\u00faka or\u00f0i\u00f0, h\u00f3ast hann leg\u00f0i naka\u00f0 heilt anna\u00f0 \u00ed ta\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd Sambandsflokkinum var st\u00f3r misn\u00f8gd vi\u00f0 hetta, t\u00ed hetta var ikki naka\u00f0, sum flokkurin t\u00f3k undir vi\u00f0. Hann st\u00f3\u00f0 r\u00e6ttiliga einsamallur vi\u00f0 hesum \u00fattalilsinum, og m\u00e1li\u00f0 bleiv tiki\u00f0 upp \u00ed landsnevndini hj\u00e1 flokkinum. G\u00f3\u00f0ar tv\u00e6r vikur eftir \u00f3lavs\u00f8ku skriva\u00f0i Kaj Leo \u00e1 s\u00ednum facebook-vanga:<\/p>\n\n\n\n<p>\u00bbH\u00f8vdu ein sera g\u00f3\u00f0an fund \u00ed gj\u00e1r vi\u00f0 tingb\u00f3lki og landsnevnd, semja er um at ger\u00f0a eina \u00e6tlan, um eina n\u00fdskipan innanfyri r\u00edkisfelagsskapin, v\u00f3nandi kann ein sovor\u00f0in \u00e6tlan ver\u00f0a okkara \u00edkast til eina tj\u00f3\u00f0arsemju um eitt n\u00fdtt samstarv, millum londini \u00ed r\u00edkisfelagsskapinum\u00ab.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u00fa royna loysingarkreftirnar aftur<\/strong><br>N\u00fa ver\u00f0ur herja\u00f0 \u00e1 aftur vi\u00f0 loysingini, og hesafer\u00f0 er Javna\u00f0arflokkurin ikki bara vi\u00f0 \u00e1 vogninum \u2013 nei hann beinlei\u00f0is st\u00fdrir vogninum!<\/p>\n\n\n\n<p>Framfer\u00f0in er j\u00fast tann sama sum seinast. Vit f\u00e1a at vita, at hetta sn\u00fdr seg als ikki um at kvetta \u2013 nei tv\u00f8rtur\u00edm\u00f3ti \u2013 vit skulu samstarva meira vi\u00f0 Danmark. N\u00fdggja hugtaki\u00f0 er: \u201csj\u00e1lvst\u00f8\u00f0ugt land\u201d, og t\u00e1 spurt ver\u00f0ur, hvat ta\u00f0 merkir, so er svari\u00f0, at ta\u00f0 er \u201cikki loysing.\u201d Kortini sigur Siri\u00f0 Stenberg, forkvinna \u00ed Tj\u00f3\u00f0veldi, at ta\u00f0 sn\u00fdr seg um at skipa F\u00f8royar sum stat.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00f8gma\u00f0ur sigur umaftur og umaftur, at talan er um \u201cr\u00edkjafelagsskap\u201d, og at ta\u00f0 er ta\u00f0 sama sum Kaj Leo (og harvi\u00f0 allur Sambandsflokkurin) eisini hevur ynskt. Ta\u00f0 virkar sum at alt sn\u00fdr seg um at finna eitt or\u00f0, sum ein sambandsl\u00f8gma\u00f0ur einafer\u00f0 br\u00fakti, og so er ikki meira at tosa um. \u2013 Men hetta sn\u00fdr seg altso um F\u00f8royar og okkara felags v\u00e6lfer\u00f0. Hetta er loysing \u00far r\u00edkisfelagsskapinum \u2013 ta\u00f0 sama sum Javna\u00f0arflokkurin ikki \u00e1 nakran h\u00e1tt fekst at taka undir vi\u00f0 fyri g\u00f3\u00f0um 25 \u00e1rum s\u00ed\u00f0ani.<\/p>\n\n\n\n<p>So n\u00fa ver\u00f0ur spennandi at s\u00edggja, um Javna\u00f0arflokkurin hesafer\u00f0 \u201cvil ofra v\u00e6lfer\u00f0ina \u00e1 sj\u00e1lvst\u00fdrisins altari.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Helgi Abrahamsen<br>l\u00f8gtingsma\u00f0ur fyri Sambandsflokkin<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heilt fr\u00e1 floksb\u00fdtinum \u00ed 1906 til annan heimsbardaga, var\u00f0 \u00ed f\u00f8royskum politikki l\u00edti\u00f0 tosa\u00f0 um loysing. T\u00e1 var ta\u00f0 mest kjaki\u00f0 um samband og sj\u00e1lvst\u00fdri, i\u00f0 skilti partarnar. Sj\u00e1lvst\u00fdri var naka\u00f0 ta\u00f0 sama sum vit \u00ed dag kalla heimast\u00fdri \u2013 ta\u00f0 at f\u00f8royingar kundu yvirtaka m\u00e1ls\u00f8ki at umsita so hv\u00f8rt sum umst\u00f8\u00f0ur v\u00f3ru til ta\u00f0. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":30572,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-42087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politikkur"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-18 20:19:07","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42087"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42088,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42087\/revisions\/42088"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}