{"id":43198,"date":"2026-06-08T08:20:24","date_gmt":"2026-06-08T07:20:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=43198"},"modified":"2026-06-08T08:20:24","modified_gmt":"2026-06-08T07:20:24","slug":"tvey-prik-moti-krabba-nytt-atak-skal-okja-um-hpv-koppsetingina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sudurras.fo\/?p=43198","title":{"rendered":"Tvey prik m\u00f3ti krabba: N\u00fdtt \u00e1tak skal \u00f8kja um HPV-koppsetingina"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Um vit skulu ste\u00f0ga l\u00edvm\u00f3\u00f0urh\u00e1lskrabba og avmarka tali\u00f0 av \u00e1v\u00edsum \u00f8\u00f0rum sl\u00f8gum av krabbameini, m\u00e1 undirt\u00f8kan fyri HPV-koppseting \u00f8kjast munandi. Ta\u00f0 er m\u00e1li\u00f0 vi\u00f0 n\u00fdggja kunningar\u00e1takinum hj\u00e1 Heilsust\u00fdrinum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 slagor\u00f0inum \u201dTvey prik m\u00f3ti krabba\u201d heitir Heilsust\u00fdri\u00f0 \u00e1 foreldur um at lata b\u00f8rnini koppseta m\u00f3ti HPV. Koppsetingin verjir b\u00e6\u00f0i gentur og dreingir m\u00f3ti HPV-smittu, sum kann elva til fleiri sl\u00f8g av krabbameini. Vi\u00f0m\u00e6lt ver\u00f0ur, at b\u00f8rnini f\u00e1a koppsetingina, \u00e1\u00f0renn tey gerast seksuelt virkin. T\u00ed ver\u00f0ur m\u00e6lt til, at b\u00f8rnini ver\u00f0a koppsett, t\u00e1 tey eru 12 \u00e1r, fyri at tryggja, at tey eru vard, \u00e1\u00f0renn tey ver\u00f0a \u00fatsett fyri smittu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Koppsetingarstigi\u00f0 ov l\u00e1gt<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Heilsust\u00fdri\u00f0 hevur s\u00ed\u00f0ani 2024 sta\u00f0i\u00f0 fyri at gera t\u00f8l upp um koppsetingar \u00ed F\u00f8royum. T\u00f8lini fyri HPV-koppseting v\u00edsa eina \u00f3hepna gongd. Undirt\u00f8kan er alt ov l\u00e1g og liggur v\u00e6l undir st\u00f8\u00f0i\u00f0 \u00ed nor\u00f0urlendsku grannalondunum, har koppsetingarstigi\u00f0 \u00ed 2024 l\u00e1 \u00e1 82-93 % fyri gentur og 78-88 % fyri dreingir. Endaligu f\u00f8roysku t\u00f8lini fyri 2025 eru ikki kl\u00e1r enn, men \u00e1bendingar eru um, at minni enn helvtin av 15 \u00e1ra gomlu gentunum \u00ed F\u00f8royum v\u00f3ru li\u00f0ugt koppsettar, og enn f\u00e6rri av 15 \u00e1ra gomlu dreingjunum. M\u00e1li\u00f0 er, at 90 % eru koppsett, \u00e1\u00f0renn tey fylla 15 \u00e1r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Koppseting til b\u00e6\u00f0i gentur og dreingir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gentur \u00ed F\u00f8royum hava fingi\u00f0 tilbo\u00f0 um \u00f3keypis HPV-koppseting s\u00ed\u00f0ani 2009, og tilbo\u00f0i\u00f0 var\u00f0 v\u00ed\u00f0ka\u00f0 til eisini at fevna um dreingir \u00ed 2019. Ta\u00f0, at genturnar hava havt henda m\u00f8guleikan \u00ed longri t\u00ed\u00f0, s\u00e6st aftur \u00ed undirt\u00f8kuni, sum higartil hevur veri\u00f0 munandi betri millum gentur enn millum dreingir. Koppsetingin er t\u00f3 l\u00edka vi\u00f0komandi fyri b\u00e6\u00f0i kyn, og \u00e1taki\u00f0 leggur t\u00ed serligan dent \u00e1 tann bo\u00f0skapin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8211; Ta\u00f0 er ein vanlig misskiljing, at dreingir skulu koppsetast fyri at verja genturnar m\u00f3ti l\u00edvm\u00f3\u00f0urh\u00e1lskrabba. Men koppsetingin verjir eisini dreingirnar sj\u00e1lvar munandi m\u00f3ti eitt n\u00fa krabbameini \u00ed varrum, munnholu, sv\u00f8lgi og kynsg\u00f8gnunum, sigur Noomi O. Gregersen, stj\u00f3ri \u00ed Heilsust\u00fdrinum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tilbo\u00f0i\u00f0 um \u00f3keypis HPV-koppseting er galdandi fyri \u00f8ll b\u00f8rn millum 12 og 17 \u00e1r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sum eitt undantak kunnu ungf\u00f3lk millum 18 og 20 \u00e1r eisini f\u00e1a koppsetingina \u00f3keypis fram til 31. desember 2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koppsetingin f\u00e6st hj\u00e1 kommunul\u00e6knanum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les meira \u00e1 hpv.fo<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Um vit skulu ste\u00f0ga l\u00edvm\u00f3\u00f0urh\u00e1lskrabba og avmarka tali\u00f0 av \u00e1v\u00edsum \u00f8\u00f0rum sl\u00f8gum av krabbameini, m\u00e1 undirt\u00f8kan fyri HPV-koppseting \u00f8kjast munandi. Ta\u00f0 er m\u00e1li\u00f0 vi\u00f0 n\u00fdggja kunningar\u00e1takinum hj\u00e1 Heilsust\u00fdrinum. Vi\u00f0 slagor\u00f0inum \u201dTvey prik m\u00f3ti krabba\u201d heitir Heilsust\u00fdri\u00f0 \u00e1 foreldur um at lata b\u00f8rnini koppseta m\u00f3ti HPV. Koppsetingin verjir b\u00e6\u00f0i gentur og dreingir m\u00f3ti HPV-smittu, sum kann [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":43199,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-43198","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tidindi"],"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-06-15 10:27:04","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=43198"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43200,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/43198\/revisions\/43200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/43199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=43198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=43198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sudurras.fo\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=43198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}